هیکن آشی چیست؟ آموزش استراتژی هیکین آشی

قطعا برای شما هم پیش آمده که در بازارهای پرنوسان، به‌دلیل تغییر مداوم رنگ کندل‌ها و نویزهای قیمتی، زودتر از موعد از معامله خارج شده یا جهت روند را اشتباه تشخیص داده‌اید. کندل هیکن آشی که در زبان ژاپنی به‌معنای میانگین کندل است با هموارکردن حرکات قیمت از طریق حذف نویز‌ها و نوسانات ریز بازار، حرکت قیمت را نرم‌تر نمایش می‌دهد. همین موضوع باعث می‌شود روند قیمت واضح‌تر دیده شود و معامله‌گر بتواند راحت‌تر قدرت روند یا احتمال تغییر روند بازار را تشخیص دهد.

در این مقاله از ایران بروکر، ابتدا به تعریف هیکن آشی می‌پردازیم و سپس نحوه محاسبه و تفاوت‌های آن را با کندل‌های معمولی بررسی می‌کنیم. در ادامه، با آموزش استراتژی‌های معاملاتی و نحوه معامله با این نمودارها، بهترین تایم‌فریم‌ها و کاربرد آن‌ها در بازارهای مختلف را می‌شناسیم و در نهایت، مزایا و معایب هیکن آشی را بررسی خواهیم کرد.

هیکن آشی چیست؟

هیکن آشی یک نوع نمودار قیمتی است که با تغییر در نحوه محاسبه کندل‌ها، نوسانات کوتاه و بی‌اهمیت بازار را حذف می‌کند.

در کندل‌های شمعی معمولی، هر کندل مستقل عمل می‌کند و اطلاعات قیمتی همان تایم‌فریم خاص را نمایش می‌دهد. در نمودار هیکن آشی، از کندل‌های میانگین‌گیری‌شده استفاده می‌شود و قیمت‌ هر کندل به کندل قبلی وابسته است. این ویژگی باعث می‌شود که نمودار ظاهری بسیار صاف‌تر داشته باشد و روندها به شکلی متمایز و قابل‌تشخیص نمایان شوند.

در نمودارهای میله‌ای و کندل استیک معمولی، تغییر رنگ مداوم کندل‌ها (قرمز و سبز پشت سر هم) ممکن است باعث تشخیص اشتباه برای ورود و خروج زود‌هنگام از معامله شود.

هیکن آشی با حذف این نویزها و ترسیم کندل‌های یک رنگ بیشتر، به معامله‌گر اجازه می‌دهد تا زمانی که روند معتبر است، در معامله باقی بماند و از نوسانات اصلاحی در امان بماند. به‌همین دلیل بسیاری از معامله‌گران، مخصوصا در بازارهای رونددار، هیکن آشی را برای مشاهده واضح‌تر روند ترجیح می‌دهند.

البته باید توجه داشت که کندل‌های هیکن آشی قیمت دقیق لحظه‌ای بازار را نمایش نمی‌دهد؛ بلکه یک تصویر اصلاح‌شده از رفتار قیمت نشان می‌دهد. درنتیجه، برای تحلیل دقیق‌تر و تعیین نقاط دقیق ورود و خروج، بهتر است آن را با سایر ابزارها مانند سطوح حمایت و مقاومت، خط روند، کانال‌ها و اندیکاتور ترکیب کرد.

در واقع، هدف اصلی این ابزار، تسهیل تشخیص روند است، نه جایگزینی کامل برای تحلیل نمودار و یافتن نقاط ورود و خروج به معامله.

فرمول محاسبه کندل‌های هیکن آشی

برخلاف کندل‌های معمولی که مستقیما از قیمت بازشدن، بسته‌شدن، بیشترین و کمترین قیمت همان کندل ساخته می‌شوند، در کندل هیکن آشی علاوه‌بر قیمت‌های OHLC کندل معمولی فعلی، بخشی از اطلاعات کندل هیکن آشی قبلی (مقادیر Open و Close) نیز در محاسبات جدید تأثیر دارد.

خلاصه ساختار محاسباتی قیمت‌های کندل هیکن آشی به‌صورت زیر است:

• قیمت بسته‌شدن (Close): از میانگین چهار قیمت OHLC کندل معمولی فعلی به‌دست می‌آید.
• قیمت بازشدن (Open): بر اساس میانگین قیمت‌های باز و بسته‌شدن کندل هیکن آشی قبلی محاسبه می‌شود.
• بالاترین قیمت (High): بیشترین مقدار بین سه قیمت باز و بسته‌شدن کندل هیکن آشی فعلی و بیشترین قیمت کندل معمولی فعلی است.
• پایین‌ترین قیمت (Low): کمترین مقدار بین سه قیمت باز و بسته‌شدن کندل هیکن آشی فعلی و کمترین قیمت کندل معمولی فعلی خواهد بود.

برای درک بهتر به جدول زیر دقت کنید:

همان‌طور که در جدول می‌بینید، قیمت‌های هیکن آشی با کندل‌های ژاپنی استاندارد متفاوت است؛ زیرا این کندل‌ها از میانگین‌گیری برای فیلترکردن نویزهای بازار استفاده می‌کنند. این تفاوت قیمت باعث می‌شود روندها در نمودار هیکن آشی بسیار صاف‌تر و قابل‌تشخیص‌تر باشند. البته دقت کنید که قیمت‌های هیکن آشی، قیمت واقعی معامله‌شده در بازار نیستند و به‌دلیل میانگین‌گیری در ساختار هیکن آشی، بهتر است تعیین دقیق حد ضرر با قیمت واقعی نمودار نیز بررسی شود.

مزایا و معایب هیکن آشی

یکی از مهم‌ترین مزایای هیکن آشی، کاهش نویز بازار است. در بازارهای مالی مانند فارکس که نوسانات بالایی دارد، کندل‌های معمولی ممکن است مدام تغییر رنگ دهند و معامله‌گر را دچار سردرگمی کنند. هیکن آشی حرکات قیمت را نرم‌تر نمایش می‌دهد و روند کلی بازار را واضح‌تر می‌کند.

همچنین تشخیص قدرت روند نیز در هیکن آشی ساده‌تر است. زمانی که چند کندل پشت‌سرهم بدون سایه مخالف تشکیل می‌شود، نشان‌دهنده روندی با مومنتوم قوی است.

هیکن آشی محدودیت‌هایی هم دارد. چون کندل‌ها بر اساس میانگین‌گیری ساخته می‌شوند، قیمت واقعی بازار، دقیق نمایش داده نمی‌شود. به‌همین دلیل ممکن است سیگنال ورود یا خروج با تأخیر دیده شود و بخشی از حرکت بازار از دست برود.
همچنین هیکن آشی در بازارهای رنج یا کم‌نوسان، معمولا سیگنال‌های قابل اعتمادی ندارد؛ زیرا کندل‌ها مدام تغییر رنگ می‌دهند. درنتیجه بهتر است هیکن آشی همراه با ابزارهای تأییدی استفاده شود.

کندل هیکن آشی در متاتریدر و تریدینگ ویو

کندل هیکن آشی در متاتریدر و تریدینگ‌ویو به‌عنوان یک نوع نمایش نمودار شناخته می‌شود که به شما کمک می‌کند روند بازار را واضح‌تر از کندل‌های معمولی ببینید. در متاتریدر، هیکن آشی معمولا به‌صورت اندیکاتور یا تمپلیت روی نمودار قیمت اضافه می‌شود، درحالی‌که در تریدینگ‌ویو، مستقیما از بخش انتخاب نوع چارت قابل‌فعال‌سازی است.

اضافه کردن هیکن آشی در متاتریدر

در متاتریدر 4 و 5، هیکن آشی معمولا به‌عنوان یک اندیکاتور در بخش Insert در دسترس است. برای استفاده، کافی است از سربرگ Insert به قسمت Indicators بروید. سپس در بخش Custom اندیکاتور Heiken Ashi را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید. پس از آن، کندل‌های هیکن آشی به‌صورت یک لایه جدید روی نمودار قرار می‌گیرند و می‌توانید رنگ بدنه و سایه‌ها را در تنظیمات اندیکاتور تغییر دهید تا خوانایی آن برای شما بهتر شود.

اگر اندیکاتور هیکن آشی را در بخش Custom پیدا نکردید، باید آن را به‌صورت دستی از وب‌سایت‌هایی مانند MQL5 یا سایر وب‌سایت‌ها دانلود و سپس به متاتدریدر 4 یا 5 اضافه کنید.

فعال کردن هیکن آشی در تریدینگ ویو

در پلتفرم TradingView فعال‌کردن هیکن آشی بسیار ساده‌تر است. کافی است از بالای نمودار روی بخش نوع چارت کلیک و گزینه Heikin Ashi را انتخاب کنید. بعد از انتخاب، نمودار به‌صورت خودکار به کندل‌های هیکن آشی تغییر می‌کند و ساختار روند نرم‌تر نمایش داده می‌شود.

هیکن آشی در چه بازارهایی کاربرد دارد؟

نمودار هیکن آشی در تمامی بازارهای مالی که نمودارهای کندل استیک در آن‌ها وجود دارد، قابل استفاده است. فرقی نمی‌کند که شما در بازار فارکس فعالیت می‌کنید یا بازار ارزهای دیجیتال و سهام؛ ساختار این ابزار چون بر پایه رفتار قیمت و میانگین‌گیری از کندل‌ها طراحی شده، محدود به بازار خاصی نیست.

در بازار فارکس که جفت‌ارزها معمولا در روندهای طولانی‌مدت حرکت می‌کنند، این ابزار بسیار موثر است. بسیاری از معامله‌گران مخصوصا تریدرهایی که بر اساس روندها معامله می‌کنند، از هیکن آشی برای تشخیص قدرت روند و فیلترکردن نوسانات کوتاه‌مدت استفاده می‌کنند. مخصوصا در جفت‌ارزهایی که حرکات سریع و پرنوسان دارند، این نمودار می‌تواند دید واضح‌تری نسبت به روند ایجاد کند.

همچنین در بازارهای با نوسان بالا مانند کریپتوکارنسی، هیکن آشی دید واضح‌تری از روند اصلی ارائه دهد. به دلیل نویز و نوسانات بسیار زیاد در این بازار، کندل‌های عادی مدام تغییر رنگ می‌دهند و باعث سردرگمی می‌شوند، اما هیکن آشی با هموارکردن این نوسانات، تصویر شفاف‌تری از روند اصلی دارایی ارائه می‌دهد. این موضوع کمک می‌کند تا معامله‌گر درگیر اصلاح‌های موقت قیمتی نشود.

بهترین تنظیمات و تایم‌فریم‌ها برای هیکن آشی

هیکن آشی تنظیمات پیچیده‌ای ندارد و معمولا به‌صورت پیش‌فرض در بیشتر پلتفرم‌های معاملاتی فعال می‌شود. بااین‌حال، انتخاب تایم‌فریم مناسب اهمیت زیادی دارد؛ چون عملکرد هیکن آشی در بازه‌های زمانی مختلف می‌تواند متفاوت باشد.

بسیاری از معامله‌گران برای معاملات میان‌مدت از تایم‌فریم‌های 4 ساعته و روزانه استفاده می‌کنند. در این بازه‌ها، نویز بازار کمتر است و کندل‌ها روند را واضح‌تر نشان می‌دهند. به‌همین دلیل سیگنال‌های هیکن آشی در تایم‌فریم‌های بالاتر معمولا اعتبار بیشتری دارند. در تایم‌فریم‌های پایین مانند 1، 5 یا 15 دقیقه، سرعت تغییرات بازار بیشتر است و امکان ایجاد سیگنال اشتباه افزایش پیدا می‌کند.

البته بعضی معامله‌گران اسکالپر همچنان از هیکن آشی در این بازه‌ها استفاده می‌کنند، اما معمولا آن را با اندیکاتورهایی مانند RSI یا مووینگ اوریج ترکیب می‌کنند.

نکاتی برای دستیابی به بهترین نتیجه در استفاده از کندل هیکن آشی:

• استفاده از تایم‌فریم‌های بالاتر برای تأیید روند اصلی
• ترکیب هیکن آشی با سایر ابزارهای تأیید روند مانند میانگین‌های متحرک
• پرهیز از استفاده در تایم‌فریم‌های بسیار کوتاه برای کاهش نویز
• توجه به حجم معاملات در کنار نمودار هیکن آشی
• بررسی حمایت و مقاومت در کنار کندل‌های هیکن آشی

انتخاب بهترین تایم‌فریم نیز بستگی به استراتژی شما (اسکالپ، سویینگ، دی تریدینگ یا پوزیشن تریدینگ) دارد، اما معمولا هرچه تایم‌فریم بالاتر باشد، نویز بازار کمتر و اعتبار سیگنال‌های هیکن آشی بیشتر می‌شود. همیشه پیش از ورود به معامله در تایم‌فریم پایین، حتما روند تایم‌فریم بالاتر را بررسی کنید تا در جهت اصلی بازار معامله کنید.

استراتژی معاملاتی با هیکن آشی

استراتژی هیکن آشی معمولا بر پایه دنبال‌کردن روند بازار طراحی می‌شود؛ چون این نمودار جهت حرکت قیمت را واضح‌تر نمایش می‌دهد. به‌همین دلیل بسیاری از معامله‌گران برای تشخیص ادامه روند یا احتمال تغییر روند و بازگشت بازار با کمک سایر ابزارها از هیکین آشی استفاده می‌کنند. در ادامه برخی از این استراتژی‌ها را مطالعه می‌کنید.

استراتژی معاملاتی هیکن آشی و میانگین متحرک

یک استراتژی معاملاتی قدرتمند با هیکن آشی، ترکیب آن با یک میانگین متحرک نمایی (EMA) با پریود بیست برای تشخیص جهت اصلی بازار است. در این استراتژی، هنگامی که قیمت بالای مووینگ اوریج قرار دارد، فقط به‌دنبال فرصت‌های خرید هستیم و زمانی که زیر آن است، فقط دنبال فرصت‌های فروش خواهیم بود.

برای ورود به معامله خرید، باید منتظر بسته‌شدن کندل سبز هیکن آشی، بدون سایه پایینی و بدنه بزرگ بالای خط EMA باشیم؛ تا زمانی که کندل‌ها سبز، با بدنه بزرگ و بدون سایه پایینی بلندی باشند، می‌توان در معامله باقی ماند. در این روند اگر کندل هیکن آشی بدنه‌اش کوچک شود یا کندلی با سایه‌های پایینی بلند تشکیل شود، نشانه ضعف روند است.

برای ورود به معامله فروش نیز هرگاه اولین کندل قوی قرمز با سایه پایینی و بدون سایه بالایی در زیر میانگین EMA را مشاهده کردید، می‌توانید وارد معامله فروش شوید. همچنین با مشاهده اولین کندل سبز یا کندل قرمز با سایه بالایی بلند، می‌توانید به فکر خروج از معامله بود.

بهتر است این استراتژی به‌همراه تحلیل نمودار معمولی و در کنار ترسیم سطوح حمایت و مقاومت و خط روند استفاده شود تا ریسک معاملات را کاهش دهید.

استراتژی معاملاتی هیکن آشی و RSI

هیکن آشی را با RSI نیز می‌توان ترکیب کرد. این استراژی به شما کمک می‌کند از ورود هیجانی و زودهنگام تا حدودی جلوگیری کنید و نقاط ورود مطمئن و کم ریسک‌تری را بیابید. در این استراتژی، هیکن آشی مسئول تشخیص روند و تشخیص نقطه ورود است و RSI مومنتوم نمودار را مشخص می‌کند.

برای استفاده از این استراتژی نیاز است به مبحث واگرایی مسلط باشید. روش کار به این صورت است که ابتدا باید واگرایی مثبت یا منفی را بین نمودار و RSI تشخیص دهید. سپس در صورت وجود واگرایی منفی، روی نمودار هیکن آشی به‌دنبال الگوی سه کندلی بگردید.
در این الگو، کندل اول یک دوجی و کندل‌های دوم و سوم، کندل‌های قرمز با بدنه بزرگ و شدوی پایین باشد (ترجیحا شدو بالا نداشته یا بسیار کوچک باشد).

با دیدن این الگو در کنار واگرایی منفی RSI می‌توانید وارد معامله Sell یا فروش شوید. حد ضرر در این حالت بالاتر از شدوی کندل دوجی است و حد سود نیز معمولا 2 تا 3 برابر حد ضرر است.

برای معامله خرید شرایط کاملا برعکس است. یعنی ابتدا باید واگرایی مثبت را در RSI پیدا کنید. سپس به‌دنبال الگویی باشید که کندل اول دوجی و دو کندل بعدی، کندل‌های سبز با بدنه بزرگ و شدوی بالا باشد. حد ضرر زیر شدوی کندل دوجی است و حد سود نیز حداقل دو برابر حد ضرر خواهد بود.

نکته مهم این است که این استراتژی برای تایم‌های 1 ساعته و بالاتر مناسب است؛ چون نویز بازار کمتر است و برای تایم‌های پایین‌تر معمولا با سیگنال اشتباه همراه است. همچنین برای کاهش ریسک می‌توانید از خطوط روند کوتاه‌مدت برای تأیید ورود به معامله استفاده کنید.

اشتباهات رایج معامله‌گران در استفاده از هیکن آشی

یکی از اشتباهات رایج معامله‌گران، تکیه بیش از حد به کندل هیکن آشی و نادیده‌گرفتن سطوح حمایت و مقاومت است. هیکن آشی نشان‌دهنده روند نمودار است، اما نقاط دقیق بازگشت قیمت را نشان نمی‌دهد. معامله‌گر باید همیشه سطوح حمایت و مقاومت را روی نمودار مشخص کند و تنها زمانی که سیگنال هیکن آشی در نزدیکی این سطوح صادر شد، اقدام به معامله کند.

اشتباه دیگر، استفاده از هیکن آشی در بازارهای خنثی یا رنج است. در این بازارها، کندل‌های هیکن آشی مدام تغییر رنگ می‌دهند و سیگنال‌های اشتباه صادر می‌کنند که در نهایت منجر به ضرر می‌شود.

سومین اشتباه، نادیده‌گرفتن سایه‌های کندل‌ها است. سایه‌ها در هیکن آشی حاوی اطلاعات مهمی درباره ضعف یا قدرت روند هستند. ظاهرشدن سایه‌های بلند مخالف جهت روند در کندل‌های هیکن آشی می‌تواند نشانه کاهش قدرت روند باشد، اما بسیاری از معامله‌گران به‌دلیل تمرکز بر رنگ بدنه کندل، این نشانه مهم را نادیده می‌گیرند. استفاده از هیکن آشی نیازمند بررسی دقیق کل ساختار کندل است، نه فقط رنگ آن.

کلام پایانی | هیکن آشی چیست؟

هیکن آشی یکی از ابزارهای کاربردی برای تشخیص روند و کاهش نویز بازار در تحلیل تکنیکال است. ساختار میانگین‌گیری‌شده این نمودار باعث می‌شود روندهای صعودی و نزولی واضح‌تر دیده شوند و معامله‌گر بتواند راحت‌تر قدرت حرکت قیمت را بررسی کند. بااین‌حال، کندل هیکن آشی نیز مانند هر ابزار دیگری محدودیت‌هایی دارد و نباید به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری استفاده شود.

ترکیب هیکن آشی با مدیریت ریسک، تحلیل روند و ابزارهایی مانند RSI یا مووینگ اوریج می‌تواند دید دقیق‌تری نسبت به رفتار بازار ایجاد کند.