آموزش خرید و فروش سهام در بورس

اگر قصد ورود به بازار بورس را دارید، یکی از اولین مهارت‌هایی که باید یاد بگیرید، نحوه خرید و فروش سهام در بورس است. برای انجام اولین معامله، صرفا داشتن سرمایه کافی نیست؛ بلکه ابتدا باید در سامانه سجام ثبت‌نام و احراز هویت کنید، کد بورسی بگیرید و سپس در یک کارگزاری ثبت‌نام کنید. پس از آن نیز لازم است با نحوه ثبت سفارش در سامانه معاملاتی کارگزاری آشنا شوید.

در این مقاله از ایران بروکر، آموزش خرید و فروش سهام در بورس را به‌صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم و مهم‌ترین نکاتی را که برای شروع فعالیت در بورس باید بدانید، توضیح می‌دهیم.

پیش‌نیازهای ورود به بورس

به‌طور خلاصه، پیش‌نیازهای ورود به بازار بورس ایران، به‌صورت مراحل زیر هستند:

• ثبت‌نام در سامانه سجام و تکمیل احراز هویت
• دریافت کد بورسی
• ثبت‌نام در یک کارگزاری مجاز
• دریافت اطلاعات ورود به سامانه معاملاتی
• شارژ حساب معاملاتی
• بررسی وضعیت سهم و شرایط بازار
• جست‌وجوی نماد در سامانه معاملاتی
• ثبت سفارش خرید یا فروش

برای خرید و فروش سهام در بورس ایران، ابتدا باید هویت شما در بازار سرمایه ثبت و تأیید شود. اولین مرحله، ثبت‌نام در سامانه سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) و تکمیل اطلاعات هویتی و مالی است. پس از انجام احراز هویت، کد بورسی برای شما صادر می‌شود.

در مرحله بعد باید در یک کارگزاری مجاز ثبت‌نام کنید. کارگزاری واسطه میان شما و بازار سرمایه است و امکان ارسال سفارش‌های خرید و فروش را از طریق پنل معاملاتی به بازار بورس فراهم می‌کند. پس از تکمیل ثبت‌نام، نام کاربری و رمز عبور ورود به سامانه معاملات آنلاین در اختیار شما قرار می‌گیرد.

توجه داشته باشید که داشتن کد بورسی به‌تنهایی برای انجام معاملات آنلاین کافی نیست و باید مراحل ثبت‌نام و فعال‌سازی حساب معاملاتی در کارگزاری نیز تکمیل شده باشد.

پس از ورود به سامانه معاملاتی، ابتدا حساب خود را به میزان موردنیاز شارژ کنید. حداقل ارزش سفارش خرید سهام در بورس 500 هزار تومان است. سپس پیش از خرید، وضعیت بنیادی سهم، میزان عرضه و تقاضا و شرایط تکنیکال آن را بررسی کنید. اگر سهم موردنظر، شرایط مناسبی برای خرید داشته باشد، می‌توانید نماد آن را در سامانه آنلاین کارگزاری جست‌وجو کرده و سفارش خرید یا فروش خود را ثبت کنید.

آموزش خرید و فروش سهام در بورس

برای خرید و فروش سهام در بورس مراحل زیر را باید انجام دهید:

1. ورود به سامانه خرید و فروش سهام
2. واریز ریالی به حساب کارگزاری
3. پیدا کردن سهام شرکت موردنظر
4. ثبت سفارش خرید یا فروش
5. بررسی وضعیت سفارش

پس از ثبت‌نام در کارگزاری بورس، لینک سامانه آنلاین به‌همراه نام کاربری و رمز عبور از طریق پیامک یا ایمیل برای شما ارسال می‌شود. با وارد کردن نام کاربری و رمز عبور، وارد پنل آنلاین شده و به قیمت‌های لحظه‌ای سهام دسترسی خواهید داشت.

سپس وارد بخش مالی شوید و درخواست واریز وجه به مبلغ دلخواه را ثبت کنید. در ادامه به درگاه پرداخت شتاب منتقل می‌شوید و پس از تکمیل پرداخت، حساب کارگزاری شما شارژ شده و آماده ثبت سفارش خرید و فروش خواهید بود.

اکنون کافی است نماد سهام موردنظر را جست‌وجو کرده و روی گزینه خرید یا فروش کلیک کنید تا پنجره ثبت سفارش باز شود. در این بخش، قیمت و حجم سفارش را وارد کنید. همچنین در قسمت اعتبار می‌توانید مشخص کنید سفارش، تا چه زمانی در دفتر سفارشات باقی بماند. در نهایت با کلیک روی گزینه خرید یا فروش، سفارش شما با قیمت و حجم تعیین‌شده ثبت می‌شود.

خرید و فروش سهام با گوشی

امروزه بیشتر کارگزاری‌ها امکان خرید و فروش سهام با گوشی را از طریق اپلیکیشن یا نسخه موبایلی سامانه معاملاتی فراهم کرده‌اند. این اپلیکیشن‌ها معمولا رابط کاربری ساده‌ای دارند و فرایند خرید و فروش نیز تفاوت زیادی با نسخه وب ندارد.

کافی است با نام کاربری و رمز عبور وارد اپلیکیشن شوید، حساب خود را شارژ کنید و سپس سفارش خرید و فروش سهام با گوشی را با حجم و قیمت دلخواه ثبت کنید.

بهترین زمان خرید و فروش سهام در بورس

بهترین زمان خرید و فروش سهام در بورس را می‌توان از دو جنبه بررسی کرد؛ ساعت مناسب برای خرید و فروش سهم و زمان مناسب از نظر شرایط بازار و روند سهم. در ادامه، هر دو مورد را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنیم.

شرایط بازار و روند سهم

بهترین زمان خرید یا فروش سهم بدون توجه به شرایط بازار و روند آن قابل تعیین نیست. برای خرید، ابتدا باید وضعیت بنیادی شرکت، صنعت و شرایط کلی بازار بررسی شود و سپس با کمک تحلیل تکنیکال، نقاط مناسب ورود مشخص شود.

همچنین وضعیت شاخص کل و شاخص هم‌وزن می‌تواند نقش مهمی در تصمیم‌گیری داشته باشد. حتی یک سهم بنیادی در بازار نزولی ممکن است تحت فشار فروش، با صف فروش مواجه شود. بنابراین تصمیم نهایی باید ترکیبی از شرایط بازار، وضعیت سهم و روند قیمت باشد.

بهترین ساعت برای خرید و فروش سهم

هیچ ساعت ثابتی به‌عنوان بهترین زمان خرید یا فروش در بورس وجود ندارد؛ زیرا رفتار هر سهم متفاوت است. بااین‌حال، در نیم‌ساعت ابتدایی بازار هیجان و نوسان بیشتر است، در میانه بازار شرایط متعادل‌تر می‌شود و در نیم‌ساعت پایانی، تصویر دقیق‌تری از عرضه و تقاضا شکل می‌گیرد.

این جدول یک الگوی رفتاری عمومی است، نه یک قانون ثابت برای تعیین بهترین ساعت معامله. ممکن است به‌دلیل اخبار، بازگشایی نماد یا شرایط کلی بازار، رفتار سهم در هر یک از این بازه‌ها کاملا متفاوت باشد.

قوانین خرید و فروش سهام در بورس

 خرید و فروش سهام در بورس ایران تحت قوانین و محدودیت‌های مشخصی انجام می‌شود. یکی از مهم‌ترین موارد، دامنه نوسان قیمت است که محدوده تغییر قیمت مجاز نماد را در یک جلسه معاملاتی مشخص می‌کند. دامنه نوسان به نوع بازار بستگی دارد اما برای اکثر شرکت‌های بورسی و فرابورسی، در شرایط عادی 5 درصد است که درحال‌حاضر به دلیل شرایط جنگی، طبق قانون جدید خرید و فروش سهام، دامنه نوسان به 3 درصد کاهش یافته است.

یکی دیگر از محدودیت‌های مهم، حداقل ارزش سفارش است. در معاملات آنلاین بورس و فرابورس، حداقل ارزش هر سفارش خرید و فروش 500 هزار تومان است؛ به‌جز در موارد خاص مثل فروش کل دارایی زیر 500 هزار تومان، عرضه اولیه یا فروش حق تقدم.

همچنین برای حداکثر حجم سفارش خرید یا فروش نیز قوانینی وجود دارد که در جدول زیر مشاهده می‌کنید:

ساعت کاری بورس نیز طبق مقررات مشخصی انجام می‌شود و شامل چند مرحله است. از ساعت 8:45 تا 9:00 بازار در حالت پیش‌گشایش قرار دارد و فقط امکان ثبت و ویرایش سفارش‌ها وجود دارد. سپس از ساعت 9:00 تا 12:30 معاملات و سفارش‌های خرید و فروش انجام می‌شوند.

هزینه و کارمزد خرید و فروش سهام در بورس

هر بار که معامله‌ای انجام می‌دهید، بخشی از پول شما به‌عنوان کارمزد کسر می‌شود. این مبلغ بین کارگزاری، شرکت بورس، سازمان بورس و شرکت سپرده‌گذاری تقسیم می‌شود. مجموع کارمزد خرید و فروش در بورس ایران حدود ۱/۲۵ درصد از کل ارزش معامله است.

البته این مقدار کارمزد، برای معامله اوراق بهادار در بازار بورس و فرابورس است. میزان کارمزد در سایر دارایی‌ها و بازارها مانند بورس کالا، بورس انرژی یا صندوق‌های سرمایه‌گذاری متفاوت هستند.

انواع سفارش در بورس

در پلتفرم‌ها و سامانه‌های معاملاتی بورس ایران، سفارشات اکثر به‌صورت محدود (Limit Order) هستند. یعنی در آن معامله‌گر، قیمت و حجم موردنظر خود را مشخص می‌کند و منتظر می‌ماند تا سفارش انجام شود.

البته سفارشات در بورس از نظر تاریخ انقضا به 4 دسته تقسیم می‌شوند.

• سفارش روز
• معتبر تا تاریخ
• معتبر تا لغو
• انجام و حذف

سفارش روز فقط در همان روز معاملاتی معتبر است. اگر تا پایان جلسه معاملاتی به‌طور کامل اجرا نشود، باقی‌مانده سفارش به‌صورت خودکار لغو می‌شود.

سفارش معتبر تا تاریخ، تا تاریخی که در زمان ثبت سفارش مشخص کرده‌اید معتبر خواهد بود و اگر تا آن تاریخ اجرا نشود، سفارش لغو خواهد شد.

سفارش معتبر تا لغو، تا زمانی که خودتان آن را لغو کنید در سامانه باقی می‌ماند. البته این نوع سفارش در همه سامانه‌ها و برای همه معاملات در دسترس نیست.

سفارش انجام و حذف تا جایی که امکان داشته باشد در همان لحظه اجرا می‌شود و مقدار باقی‌مانده بلافاصله از سامانه حذف خواهد شد.

مزایا و معایب خرید و فروش سهام در بورس

خرید و فروش سهام در بورس، مانند هر بازار مالی دیگری مزایا و معایب خاص خود را دارد که باید پیش از ورود به آن، با دقت بررسی شوند. در جدول زیر مزایا و ریسک‌های بازار بورس ایران را مطالعه می‌کنید:

نکات مهم قبل از خرید و فروش سهام

مهم‌ترین نکته برای خرید و فروش سهام در بازار بورس، آموزش اصولی، یادگیری سبک تحلیلی و آشنایی با سازوکار این بازار است. در ادامه، سایر نکات مهمی که پیش از ورود به بازار بورس باید توجه داشته باشید، آمده است:

• روند و وضعیت قیمتی سهم را بررسی کنید.
• نقدشوندگی و حجم معاملات نماد را بسنجید.
• پیش از معامله، حد ضرر و میزان ریسک را مشخص کنید.
• سرمایه خود را بین چند سهم تقسیم کنید.
• گزارش‌های مالی و اخبار رسمی شرکت را بررسی کنید.
• بر اساس شایعات یا هیجانات بازار تصمیم نگیرید.

کلام پایانی | نحوه خرید و فروش سهام در بورس و نکات مهم

خرید و فروش سهام در بورس از نظر فنی فرایند پیچیده‌ای نیست؛ پس از دریافت کد بورسی و فعال‌سازی سامانه معاملاتی، می‌توانید نماد موردنظر را انتخاب و سفارش خود را ثبت کنید. بخش مهم‌تر، تصمیمی است که پیش از فشردن دکمه خرید یا فروش می‌گیرید. بررسی وضعیت سهم، شناخت قوانین، توجه به نقدشوندگی و مدیریت ریسک، اهمیت بیشتری از سرعت سفارش‌گذاری دارد.

در نهایت همیشه سعی کنید قبل از هر معامله، تحلیل بنیادی و تکنیکال سهم را بررسی کنید و با مدیریت سرمایه درست، ریسک‌های خود را به حداقل برسانید.