وقتی گرسنه‌اید ترید نکنید؟ گرسنگی چگونه تصمیم‌های مالی ما را تغییر می‌دهد

برای همه ما پیش آمده که موقعیتی مناسب در بازار پیدا کرده باشیم و بخواهیم از آن سود بگیریم، اما هم‌زمان گرسنگی هم تمرکزمان را به هم زده باشد. در چنین شرایطی، آیا یک معده گرسنه اجازه می‌دهد بهترین تصمیم معاملاتی خود را بگیریم یا اینکه به رقیبی پنهان تبدیل می‌شود که مدام توجه ما را از بازار می‌دزدد؟

در این مطلب از ایران بروکر، به بررسی گرسنگی و تأثیر آن بر توجه، تمرکز، ریسک‌پذیری و تصمیم‌های معاملاتی می‌پردازیم. سپس بررسی می‌کنیم که چه خوراکی‌هایی می‌توانند به حفظ هوشیاری و تمرکز کمک کنند و از مصرف چه غذاهایی بهتر است پیش از معامله پرهیز کنیم تا هنگام ترید، ذهن آماده‌تری برای تحلیل و تصمیم‌گیری داشته باشیم.

هنگام گرسنگی چه اتفاقی برای مغز می‌افتد؟

هنگامی که احساس گرسنگی می‌کنیم، بدن هورمون‌های استرس‌زا مانند کورتیزول و آدرنالین را آزاد می‌کند تا بتوانند از انرژی‌های ذخیره شده (گلیکوژن)‌ در بدن استفاده کنند. تا اینجا به‌نظر می‌رسد همه‌چیز خوب است تا اینکه به‌سراغ تأثیر هورمون‌ها می رویم. این هورمون‌ها به حفظ هوشیاری کمک می‌کنند، اما می‌توانند فرد را عصبی‌تر و تحریک‌پذیرتر کنند.

در همین حین، نوروپپتید Y در مغز احساس گرسنگی را تقویت می‌کند که با اضطراب و پرخاشگری نیز ارتباط دارد، به‌ویژه زمانی که گلوکز به‌شدت کاهش پیدا کند؛ زیرا مغز از گلوگز تغذیه می‌کند و در صورتی که کاهش شدیدی داشته باشد، عملکرد طبیعی مغز نیز می‌تواند با مشکل مواجه شود. پژوهش‌های مربوط به نورون‌های گرسنگی نشان می‌دهند این سیستم فقط به وضعیت داخلی بدن پاسخ نمی‌دهد. حتی دیدن غذا می‌تواند پاسخ نورون‌های AgRP را تغییر دهد؛ یعنی اطلاعات محیطی نیز در تنظیم گرسنگی نقش دارند. به بیان دیگر، محیط و نشانه‌های اطراف نیز می‌توانند بر این سیستم مغز اثر بگذارند. اما آیا گرسنگی فقط به تغییر خلق‌وخو منجر می‌شود؟ یا تأثیرات بیشتری هم دارد؟

گرسنگی چه تاثیری بر تمرکز و توجه دارد؟

فعال شدن سیستم‌های مرتبط با گرسنگی باعث می‌شود مغز نسبت به نشانه‌های مرتبط با غذا و گرسنگی حساس‌تر شود؛ در نتیجه بخشی از توجه می‌تواند به محرک‌های محیطی و نیازهای فوری بدن معطوف شود و حفظ تمرکز روی یک کار برای مدت طولانی دشوارتر شود.

برای معامله‌گر، این مسئله اهمیت بیشتری دارد؛ چون معامله‌گری به توجه پایدار، پردازش مداوم اطلاعات و کنترل واکنش‌های لحظه‌ای و هیجانی نیاز دارد. همچنین گرسنگی می‌تواند ترجیح فرد را به سمت پاداش‌های فوری‌تر تغییر دهد. بنابراین در گرسنگی، توجه و تصمیم‌گیری ممکن است بیشتر تحت تأثیر محرک‌های فوری قرار بگیرد، نه اینکه الزاماً توانایی شناختی فرد به‌طور کلی کاهش پیدا کند.

نکته مهم دیگر این است که مغز برای عملکرد خود به گلوکز به‌عنوان منبع اصلی انرژی وابسته است و فرقی نمی‌کند این گلوکز از چه مواد غذایی تأمین شود. اگر سطح گلوکز خون به‌شدت کاهش یابد تی اگر گرسنه نباشید، عملکرد مغز می‌تواند دشوار شود. یکی از پیامدهای آن نیز اختلال در تمرکز است؛ زیرا ذهن گرسنه ممکن است به‌طور فزاینده‌ای درگیر یافتن قند شود.

بااین حال نمی‌توان گفت هر معامله‌گری که گرسنه است الزاماً تمرکز ضعیف‌تری دارد یا عملکرد معاملاتی بدتری خواهد داشت. آنچه شواهد موجود نشان می‌دهند، این است که گرسنگی می‌تواند شرایط ذهنی و هیجانی فرد را تغییر دهد و همین تغییر، ممکن است شرایط را برای تصمیم‌گیری تغییر دهد.

آیا گرسنگی تصمیم‌گیری مالی را تغییر می‌دهد؟

تصور کنید تریدر ممکن است بین این دو گزینه، یک مورد را انتخاب کند:

1. الان با سود ۲٪ از معامله خارج شود.
2. صبر کند تا شاید به تارگت ۵٪ برسد.

گرسنگی لزوما باعث نمی‌شود تریدر تحلیل و تصمیم مالی اشتباهی بگیرد؛ بلکه ممکن است گرسنگی، تمایل روانی او به دریافت پاداش فوری را بیشتر کند و صبر کردن برای نتیجه بزرگ‌تر را سخت‌تر کند. در واقع فردی که گرسنه است، ممکن است به‌جای صبر کردن برای پاداش بزرگ‌تر، گزینه کوچک‌تر اما فوری را انتخاب کند. اجازه دهید این موضوع را با پژوهشی از دانشگاه داندی بیشتر توضیح دهیم.

آزمایشی در دانشگاه داندی (لینک مقاله پژوهش) برگزار شد. دکتر بنجامین وینسنت و همکارش، ۵۰ شرکت‌کننده را در دو وضعیت بررسی کردند؛ یک‌بار پس از خوردن غذا و بار دیگر پس از اینکه آن روز چیزی نخورده بودند. در حالت عادی (سیری)، افراد حاضر بودند برای دو برابر شدن پاداش حدود ۳۵ روز صبر کنند. اما هنگام گرسنگی، این عدد به تنها ۳ روز کاهش یافت. به گفته وینسنت، ترجیحات افراد در این وضعیت «به‌طور چشمگیری از بلندمدت به کوتاه‌مدت تغییر کرد».

گرسنگی ممکن است ارزش ذهنی پاداش فوری را افزایش دهد. در عمل، چنین تغییری می‌تواند برای معامله‌گری که میان تثبیت یک سود کوچک و صبر برای یک هدف بزرگ‌تر مردد است، از نظر روان‌شناختی قابل‌توجه باشد. مسئله لزوماً ضعف دانش مالی نیست؛ ممکن است وضعیت لحظه‌ای بدن، ترجیح فرد را به سمت پاداش فوری سوق دهد.

گرسنگی می‌تواند روی ریسک‌پذیری تاثیر بگذارد؟

تأثیر گرسنگی روی میزان ریسک‌پذیری توسط مایکل سیموندز و همکارانش (لینک پژوهش) روی ۱۹ مرد بررسی شد. شرکت‌کنندگان یک آزمون قمار را در سه وضعیت زیر انجام دادند:

1. پس از ۱۴ ساعت روزه‌داری
2. بلافاصله پس از یک وعده ۲۰۰۰ کالری
3. یک ساعت پس از همان وعده

این ۱۹ مرد، در هر مرحله، بارها بین دو گزینه انتخاب می‌کردند؛ یکی گزینه‌ای کم‌ریسک‌تر و دیگری پرریسک‌تر اما با پاداش بیشتر. نتایج نشان داد وضعیت گرسنگی و غذا خوردن می‌تواند با تغییر در ریسک‌پذیری همراه باشد؛ اما این اثر در همه افراد یکسان نبود. در واقع بلافاصله پس از غذا، افرادی که چربی بدن و سطح پایه لپتین بالاتری داشتند، ریسک‌گریزی کمتری نشان دادند.

در مقابل، افرادی با چربی بدن و لپتین پایین‌تر محتاطانه‌تر شدند. یک ساعت بعد، زمانی که تغییرات هورمونی فرصت بیشتری برای بروز داشتند، الگوی متفاوتی دیده شد. افرادی که احساس گرسنگی کمتری داشتند و سطح آسیل‌گرلین خونشان کاهش یافته بود، در آزمون قمار محتاطانه‌تر رفتار کردند. سیموندز این الگو را با رفتار حیوانات در جست‌وجوی غذا مقایسه می‌کند و می‌گوید: وقتی انرژی پایین بوده و حیوان گرسنه است، پذیرش ریسک بیشتر می‌تواند به پیدا کردن منابع انرژی و غذایی بیشتر کمک کند؛ اما وقتی وضعیت انرژی بهتر می‌شود، رفتار محتاطانه‌تر می‌شود و ریسک کمتری می‌کند.

آیا ترید ناشتا تصمیم خوبی است؟

اگر معامله‌گری را با معده خالی شروع می‌کنید، مسئله فقط احساس گرسنگی نیست؛ بلکه بخشی از منابع ذهنی شما ممکن است درگیر مقابله با این احساس و فکر غذا شود. در آزمایشی دیگر، دو گروه ۳۰ نفره از دانشجویان با سطح هوش و عملکرد تحصیلی مشابه انتخاب شدند. هر گروه به مدت ۶۰ دقیقه در اتاقی جداگانه قرار گرفت و باید یک تمرین ریاضی را حل می‌کرد.

در هر دو اتاق، فرهایی وجود داشت که در حال پختن کیک و کلوچه بودند. به گروه اول گفته شد حتی پس از پایان پخت، حق خوردن حتی یک تکه کیک یا کلوچه را ندارند. گروه دوم اما اجازه داشت پس از خنک شدن فر، شیرینی بخورد و از آن لذت ببرد. پس از پایان ۶۰ دقیقه، مشاهده شد که گروه اول در حل سؤالات ریاضی با مشکل مواجه شده بودند، در حالی که گروه دوم مسائل را به‌راحتی حل می‌کرد.

وقتی از دانشجویان گروه اول درباره تجربه‌شان پرسیده شد، آنها گفتند بخش زیادی از انرژی ذهنی‌شان صرف مقاومت در برابر میل شدید به خوردن، بوی کیک و کلوچه و وسوسه شیرینی‌ها شده بود. اما آزمایش به همین‌جا ختم نشد. نقش دو گروه با یکدیگر جابه‌جا شد و این بار گروه دوم از خوردن کیک و کلوچه منع شد. عملکرد این گروه نیز افت کرد این یافته نکته مهمی را نشان می‌داد: بخشی از ظرفیت ذهنی می‌تواند درگیر مهار یک میل یا وسوسه شود و در نتیجه، منابع کمتری برای انجام یک کار شناختی مانند تصمیم‌های معاملاتی باقی بماند.

تفاوت گرسنگی، افت انرژی و افت قند خون چیست؟

گرسنگی لزوما به معنای افت انرژی یا پایین آمدن قند خون نیست. گرسنگی بیشتر یک پیام زیستی برای دریافت غذا است که تحت تأثیر هورمون‌ها و مدارهای مغزی تنظیم می‌شود. حتی دیدن یا فکر کردن به غذا نیز می‌تواند فعالیت نورون‌های مرتبط با گرسنگی را تغییر دهد.

افت انرژی بیشتر به احساس خستگی، بی‌حالی یا کاهش توان ذهنی و جسمی اشاره دارد، در حالی که افت قند خون یک وضعیت مشخص‌تر است که در آن تنها سطح گلوکز خون پایین می‌آید. بنابراین ممکن است فرد گرسنه باشد اما افت قند خون نداشته باشد؛ همان‌طور که احساس خستگی نیز الزاماً ناشی از گرسنگی نیست.

قبل از شروع ترید چه بخوریم؟

مغز برای عملکرد مطلوب به سوخت نیاز دارد؛ به‌ویژه هنگام فعالیت‌های پراسترس و ذهنی مانند معامله‌گری. به‌جای صبحانه‌های سرشار از قند که ممکن است با افت انرژی همراه شوند، غذاهای مغذی‌ای را انتخاب کنید که انرژی پایدارتری فراهم می‌کنند.

• یک صبحانه حاوی پروتئین، چربی‌های سالم و کربوهیدرات‌های پیچیده.
• ماست یونانی با توت‌ها و مغزها
• بلغور جو دوسر با دانه چیا و کره بادام
• تخم‌مرغ با آووکادو و نان سبوس‌دار
• نوشیدنی پروتئینی بدون قند
• قندهای طبیعی مانند خرما یا عسل به‌همراه نان سبوس‌دار
• آب

قهوه می‌تواند تمرکز را افزایش دهد، اما مصرف بیش از حد یا بدموقع آن ممکن است سطح استرس را بالا ببرد، به‌ویژه اگر بلافاصله پس از بیدار شدن و با معده خالی خورده شود. دلیل آن هم این است که وقتی انسان از خواب بیدار می‌شود، به انرژی نیاز دارد و مغز برای افزایش انرژی، مقداری کورتیزول در بدن آزاد می‌کند تا سطح انرژی بدن به سطح پایه برسد. بنابراین اگر در این تایم قهوه کافئین‌دار مصرف شود، می‌تواند آزادسازی کورتیزول را بیشتر از حالت معمول کرده و اضطراب ایجاد کند.

در میانه‌های روز برای افزایش انرژی و تمرکز چه بخوریم؟

افت انرژی در میانه روز را می‌توان با انتخاب میان‌وعده مناسب مدیریت کرد. به‌جای خوراکی‌های شیرین، سراغ مواد غذایی مغذی بروید تا سوخت مورد نیاز مغز را تأمین کنید. یادمان باشد که سوخت و مواد مغذی موردنیاز مغز را می‌توان از هر غذایی تأمین کرد، اما نکته مهم به کیفیت غذا و در نتیجه کیفیت سوخت برمی‌گردد.

• مغزها و دانه‌ها مانند بادام، گردو و تخمه کدو که سرشار از امگا ۳ هستند و به عملکرد مغز کمک می‌کنند.
• میوه‌های تازه مانند سیب یا پرتقال که انرژی سریعی فراهم می‌کنند، بدون اینکه با افت انرژی همراه شوند.
• سبزیجات خردشده با حمص برای دریافت فیبر، پروتئین و چربی‌های سالم
• گوشت و ماهی
• میوه‌های خشک‌شده

مثلاً یک سیب یا پرتغال و یک نوشابه شیرین هر دو می‌توانند گلوکز را در اختیار بدن قرار دهند، اما منبع غذایی و ترکیبات همراهشان متفاوت است. سیب علاوه بر قند، فیبر، آب و مواد مغذی دارد و به‌صورت تدریجی قند خون را بالا می‌برند، درحالی‌که نوشابه بیشتر حاوی قندهای مصنوعی است و قند خون را به‌صورت ناگهانی افزایش می‌دهد.

در میانه روز معاملاتی از خوردن وعده‌های غذایی سنگین پرهیز کنید، زیرا ممکن است باعث خواب‌آلودگی شوند.

چه غذاهایی ممکن است تمرکز هنگام معامله را کاهش دهند؟

با این حال برخی از غذاها هستند که بسیار دم دست‌تر و جذاب‌تر هستند، اما می‌تواند تمرکز معمله‌گر را کاهش دهند:

• نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های پرقند مثل نوشابه، شیرینی و آب‌نبات؛ می‌توانند افزایش سریع و سپس افت انرژی ایجاد کنند.
• فست‌فود‌ها و غذاهای پرچرب.
• کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده مثل نان سفید، برنج سفید و برخی غلات صبحانه؛ هضم سریع‌تری دارند.
• وعده‌های غذایی بسیار سنگین؛ مصرف حجم زیاد غذا، به‌ویژه در ناهار، با احساس خواب‌آلودگی و افت انرژی بعدازظهر همراه می‌شود، به‌ویژه در شهرهایی که آب‌وهوای گرم دارند.
• مصرف خوراکی‌هایی که نمک زیادی دارند و می‌توانند تمرکز معامله‌گر را کاهش دهند و احساس گیجی ایجاد کنند؛ مانند لواشک و فرآورده‌های ترش.

وعده غذایی سنگین بهتر است یا میان‌وعده سبک؟

برای معامله‌گری که چند ساعت پشت سیستم می‌نشیند، یک وعده غذایی سنگین در میانه سشن ممکن است انتخاب مناسبی نباشد؛ زیرا می‌تواند به‌طور غیرمستقیم توجه و تمرکز را کاهش دهد. پس از یک وعده حجیم، تغییرات فیزیولوژیک بدن و افزایش احساس سیری و خواب‌آلودگی ممکن است باعث کاهش هوشیاری و دشوارتر شدن حفظ تمرکز شود؛ در نتیجه، انجام فعالیت‌های شناختی مانند مطالعه، تحلیل اطلاعات و تصمیم‌گیری ممکن است برای فرد دشوارتر شود.

همچنین میان‌وعده‌های کوچک می‌توانند گزینه مناسب‌تری برای مدیریت افت انرژی در طول سشن باشند. انتخاب مواد غذایی مغذی به‌جای خوراکی‌های بسیار شیرین نیز می‌تواند از وابستگی به افزایش سریع و کوتاه‌مدت انرژی جلوگیری کند؛ بااین‌حال، واکنش افراد به غذا یکسان نیست.

یک الگوی ساده تغذیه برای ساعات طولانی معامله‌گری

معامله‌گری به آرامش ذهنی، تمرکز و تاب‌آوری نیاز دارد. با توجه به نوسانات بازار و ضرورت تصمیم‌گیری سریع، داشتن یک روتین روزانه متعادل می‌تواند نقش مهمی در حفظ عملکرد مطلوب و ایجاد تعادل داشته باشد. غذاهایی که مصرف می‌کنیم تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت مغز و سطح انرژی کلی بدن دارند. یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از برخی مواد مغذی، برای معامله‌گرانی که به تمرکز پایدار و توانایی تصمیم‌گیری سریع نیاز دارند، اهمیت دارد.

غذاهای تقویت‌کننده عملکرد مغز

• ماهی: ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ هستند. این ترکیبات برای سلامت مغز اهمیت دارند و می‌توانند به بهبود حافظه و عملکرد شناختی کمک کنند.
• مغزها و دانه‌ها: بادام، گردو، دانه کتان و دانه چیا منابع خوبی از چربی‌های سالم، آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌هایی هستند که عملکرد مغز را افزایش می‌دهند.
• انواع توت‌ها: بلوبری، توت‌فرنگی و شاه‌توت سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که از مغز در برابر استرس اکسیداتیو محافظت می‌کنند، همچنین باعث بهبود حافظه نیز می‌شوند.

غذاهای تقویت‌کننده انرژی

• غلات کامل: جو دوسر، کینوا، برنج قهوه‌ای و محصولات تهیه‌شده از گندم کامل، گلوکز را به‌صورت تدریجی در اختیار بدن قرار می‌دهند. گلوکز منبع اصلی انرژی مغز است و این مواد غذایی می‌توانند به حفظ تمرکز و انرژی در طول روز معاملاتی کمک کنند.
• حبوبات: لوبیا، عدس و نخود سرشار از فیبر و پروتئین هستند و انرژی ماندگارتری فراهم می‌کنند، بدون اینکه باعث افزایش سریع سطح قند خون شوند.

غذاهای مؤثر بر خلق‌وخو

• شکلات تلخ: حاوی فلاونوئیدها، کافئین و تئوبرومین است که می‌توانند خلق‌وخو و عملکرد شناختی را بهبود دهند. البته مصرف متعادل آن اهمیت دارد.
• موز: موز سرشار از ویتامین B6 و پتاسیم است و به سنتز انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین و سروتونین کمک می‌کند؛ موادی که در تنظیم خلق‌وخو نقش دارند.

کلام پایانی

در این مطلب از ایران بروکربه بررسی تأثیر گرسنگی روی توجه، تمرکز و در نهایت تصمیم‌های مالی یک تریدر پرداختیم. واقعیت این است که گرسنگی، تمایل مغز را به دریافت پاداش‌های فوری (معاملاتی با سودهای کوچک اما فوری) بیشتر می‌کند که به‌معنای کاهش صبر است، همچنین فرد را ریسک‌پذیرتر می کند. علاوه‌بر‌این، می‌تواند توجه و تمرکز را کاهش دهد.

این موضوع به‌خوبی نشان می‌دهد که معامله با معده خالی و ناشتا، می‌تواند غیرمستقیم روی تصمیم‌گیری‌های مالی شما تأثیر بگذارد. موادغذایی حاوی پروتئین، مغزها، توت‌ها، ماهی، میوه‌های تازه، سبزیجات، موز، شکلات تلخ، حبوبات و وعده‌های غذایی سبک می توانند انرژی روزانه و خلق‌و‌خوی شما را افزایش داده و وعده‌های سنگین با افزایش خواب‌آلودگی، می‌تواند معامله را برای شما سخت‌تر کند. در نتیجه شاید بهترین کار این باشد که خودتان را از شر یکی از محرک‌های آزاردهنده یعنی گرسنگی خلاص کنید تا ذهنتان بتواند با منابع بیشتری به‌سراغ ترید برود.