چگونه از دارایی‌ ها در صرافی محافظت کنیم؟

تصور کنید سال‌ها سرمایه خود را جمع کرده‌اید تا با آن ارز دیجیتال بخرید. حالا همه دارایی دیجیتال شما در صرافی است. اما یک لحظه غفلت، یک هک یا اشتباه کوچک، می‌تواند همه زحمات شما را از بین ببرد. محافظت از دارایی‌ها در صرافی تنها به داشتن رمز عبور قوی محدود نمی‌شود؛ لازم است از ابزارها و روش‌های پیشرفته برای افزایش امنیت نگهداری ارز در صرافی یا کیف پول هم استفاده کنید. در ادامه این مقاله از ایران بروکر، به شما آموزش می‌دهیم چگونه می‌توانید ریسک هک و سوءاستفاده را به حداقل برسانید و سرمایه‌تان را در امان نگه‌دارید.

مهم‌ترین تهدیدها برای دارایی‌های کاربران در صرافی‌ها

صرافی‌ها راهی آسان برای نگهداری ارز دیجیتال در صرافی هستند، به‌ویژه برای معامله‌گرانی که ترید می‌کنند. اما پشت این راحتی، خطرات بسیاری وجود دارد که می‌تواند امنیت دارایی‌هایتان را تهدید کرده و باعث ازدست‌رفتن کل سرمایه‌تان شود. در این بخش به ۵ تا از رایج‌ترین و مهم‌ترین ریسک‌ها، اشاره خواهیم کرد.

هک‌ها و حملات سایبری

صرافی‌های متمرکز به‌دلیل اینکه حجم بالایی از دارایی‌ها را در کیف پول‌هایشان نگهداری می‌کنند، اغلب هدف هکرها و حملات سایبری قرار می‌گیرند. حتی باوجود سیستم‌های امنیتی پیشرفته، مانند ذخیره‌سازی سرد، احراز هویت چندمرحله‌ای و نظارت بر فعالیت‌ها، خطر حمله همچنان پابرجا است.

به‌عنوان مثال بزرگ‌ترین هک تاریخ در زمینه ارزهای دیجیتال در تاریخ ۲۱ فوریه سال ۲۰۲۵ برای صرافی بای بیت (Bybit) رخ داد. طبق این گزارش، هکرها حدود ۱.۵ میلیارد دلار از کیف‌ ول سرد این پلتفرم به سرقت بردند.

ورشکستگی یا کلاهبرداری صرافی

از جدی‌ترین ریسک‌های نگهداری ارز دیجیتال در صرافی، می‌توان به بروز مشکلات مالی برای خود صرافی و در نهایت ورشکستگی یا به‌ویژه کلاهبرداری آن‌ها اشاره کرد. صرافی‌های متمرکز کنترل دارایی کاربران را در اختیار دارند و اگر نظارت کافی وجود نداشته باشد، ممکن است از این دارایی‌ها برای اهداف شخصی خود استفاده کنند. نمونه‌ای از این مورد، سقوط معروف صرافی FTX در سال ۲۰۲۲ بود.

بنیان‌گذار این صرافی به نام سم بنکمن فرید (Bankman Fried)، سرمایه کاربران صرافی را به صندوق وابسته خود که Alameda Research نام داشت، منتقل کرده بود تا از آن‌ها برای معاملات پر ریسک و تأمین مالی پروژه‌های دیگر استفاده کند.

اما پس از افشای این ماجرا، صرافی ورشکست و هزاران کاربر دسترسی خود را به دارایی‌هایشان از دست دادند. درنهایت خود بنیان‌گذار هم به حبس بلندمدت محکوم شد. این پرونده به‌روشنی نشان می‌دهد که در صورت ورشکستگی یک پلتفرم متمرکز، کاربران عملاً بدون پشتوانه باقی خواهند ماند.

نبود بیمه یا جبران خسارت

دارایی‌های نگهداری‌شده در صرافی‌های متمرکز ارزهای دیجیتال تحت پوشش بیمه نیستند. حتی صندوق‌های جبران خسارت صرافی‌های بزرگ دنیا مانند بایننس (Binance) یا کوین بیس (Coinbase) نیز ظرفیت محدودی دارند و درصورتی‌که اتفاق منفی بزرگی بیفتد، تضمینی برای جبران کامل خسارت‌ها وجود ندارد. علاوه‌بر این، برنامه‌های جبرانی معمولاً خطاهای خود کاربران مثل فراموشی رمز عبور و ازدست‌دادن دسترسی به حساب یا هک شدن ایمیل معامله‌گران را پوشش نمی‌دهند.

مشکلات فنی و توقف برداشت‌ها

صرافی‌های متمرکز برای انجام سریع تراکنش‌ها از کیف پول‌های گرم و سرور‌های ابری استفاده می‌کنند. اما این بخش‌ها در برابر باگ‌های نرم‌افزاری، افزایش حجم تراکنش‌ها و خطاهای به‌روزرسانی آسیب‌پذیر هستند. در چنین شرایطی، صرافی‌ها معمولاً برداشت دارایی‌ها را به‌صورت موقت، متوقف می‌کنند. به‌عنوان مثال در سال ۲۰۲۴، صدها کاربر صرافی کوین بیس (Coinbase) گزارش دادند که نمی‌توانند موجودی حساب‌های خود را ببینند یا دارایی‌هایشان را برداشت کنند.

البته این یک مشکل فنی بود که به سرورهای داخلی پلتفرم مربوط می‌شد نه حملات خارجی که معمولاً در مدت زمان کوتاهی برطرف می‌شوند. بااین‌وجود در زمانی که بازار نوسانات زیادی دارد، می‌تواند خطرناک باشد؛ زیرا انجام معامله برای معامله‌گران حیاتی بوده و در صورت توقف عملیات‌ها، کاربران ضررهای سنگینی را متحمل می‌شوند.

محدودیت‌ها و مشکلات قانونی

صرافی‌های متمرکز باید از قوانین بین‌المللی مثل مقررات OFAC پیروی کنند؛ قوانینی که گاهی مستقیم به ضرر کاربران تمام می‌شوند. حتی اگر کاربر هیچ تخلفی نکرده باشد، محل زندگی یا ارتباط با برخی آدرس‌ها می‌تواند باعث مسدودشدن دارایی‌هایش شود.

به‌عنوان مثال در سال ۲۰۲۴، کاربران ایرانی زیادی ناگهان با بسته‌شدن حساب‌هایشان در صرافی‌های خارجی مانند کوکوین و مکسی روبه‌رو شدند. دلیل این اقدام، ادعای ارتباط برخی صرافی‌ها با نهادهای دولتی اعلام شد. در نتیجه بسیاری از کاربران نه‌تنها نتوانستند سرمایه خود را برداشت کنند؛ بلکه کامل از خدمات آن صرافی‌ها محروم شدند.

با بررسی این پنج ریسک که دارایی‌های ما را تهدید می‌کنند، می‌توان به این نتیجه رسید که اغلب آن‌ها غیرقابل پیش‌بینی بوده و بدون هشدار قبلی اتفاق می‌افتند. به همین دلیل، لازم است از سمت خودمان نکات امنیتی را به‌درستی رعایت کنیم تا احتمال آسیب دارایی‌ها به حداقل برسد. در بخش بعدی، به بررسی این راهکارها و روش‌های ایمن‌سازی می‌پردازیم.

محافظت از دارایی ها در صرافی

با وجود ریسک‌های نگهداری ارز دیجیتال در صرافی، روش‌هایی وجود دارد تا امنیت آن‌ها را افرایش داده و از دسترسی افراد ناشناس و سودجو جلوگیری کرد. فرقی نمی‌کند که از چه پلتفرمی استفاده می‌کنید، رعایت نکات امنیتی در فضای آنلاین، همیشه باید یک اولویت برای شما باشد.

انتخاب صرافی امن و معتبر

انتخاب یک صرافی ارز دیجیتال مناسب، یعنی پلتفرمی که مقررات، امنیت و مدیریت شفاف را در اولویت قرار دهد، از مهم‌ترین نکات امنیتی محسوب می‌شود. برای اینکه مطمئن شوید نگهداشتن ارز در صرافی امن است، باید به عواملی مانند سابقه امنیتی، کیفیت تجربه کاربری، انطباق با قوانین و مقررات، شفافیت در عملکرد و گزارش‌دهی و امنیت حساب و دارایی‌ها توجه کنید.

فعال‌سازی احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA)

از دیگر روش‌ها برای افزایش امنیت نگهداشتن ارز در صرافی، می‌توان به فعال‌سازی احراز هویت دومرحله‌ای (2FA) اشاره کرد. در واقع 2FA یک لایه امنیتی جدید و اضافی ایجاد می‌کند و کاربر برای هربار ورود به حساب صرافی، باید هویت بیومتریک یا رمزعبور خود را وارد و تأیید کند.

برای فعال کردن 2FA از برنامه‌های معتبر مثل Google Authenticator استفاده کنید. این برنامه‌ کدهای یک‌بارمصرف و زمان‌دار (TOTP) تولید می‌کند که فقط برای مدت کوتاهی معتبر هستند. این اقدام باعث می‌شود حتی اگر رمزعبورتان افشا شود، افراد نتوانند به حسابتان دسترسی پیدا کنند.

استفاده از رمز عبور قوی و منحصربه‌فرد

رمز عبور یکی از اصلی‌ترین لایه‌های امنیتی هر حساب آنلاین محسوب می‌شود. این موضوع در کیف پول‌ها و صرافی‌ها، به‌ویژه هنگام نگهداری ارز دیجیتال در صرافی، اهمیت دوچندانی دارد. انتخاب رمزهای ساده و قابل حدس، مسیر نفوذ هکرها را هموار می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌شود از رمزهای عبور طولانی و پیچیده، شامل ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک، اعداد و نمادها استفاده کنید و از به‌کار بردن نام‌ها، تاریخ تولد یا اطلاعات شخصی قابل حدس خودداری کنید.

نقش ایمیل امن در حفاظت از حساب صرافی

کاربران ارزهای دیجیتال به یک ایمیل امن نیاز دارند تا بتوانند از تأییدیه‌های تراکنشی که به email آن‌ها ارسال می‌شود، محافظت کنند. استفاده از ایمیل امن ریسک فیشینگ، هک و دسترسی غیرمجاز را کاهش می‌دهد و به حفظ امنیت نگهداری ارز دیجیتال در صرافی کمک می‌کند. برای افزایش امنیت ایمیل، باید رمزعبوری قوی و منحصربه‌فرد برای آن درست کرده و سعی کنید که از آن برای سایر اپلیکیشن‌ها و عضویت‌ها استفاده نکنید. در واقع یک ایمیل اختصاصی برای حساب صرافی در نظر بگیرید.

محدود کردن دسترسی‌ها و تنظیمات امنیتی حساب

گاهی چندین نفر به یک حساب صرافی دسترسی دارند، این اتفاق معمولاً در خانواده‌ها رایج است. بااین‌حال در این شرایط همه افراد نباید بتوانند همه کارها را آزادانه انجام دهند. شما می‌توانید محدودیت‌های دسترسی ایجاد کنید تا هرگونه برداشت پول یا ارز فقط با تأیید شخص شما انجام شود. در واقع حتی اگر رمز عبور حسابتان را هم داشته باشند، نمی‌توانند بدون اجازه شما، برداشت کنند. این کار کمک می‌کند نگهداری ارز دیجیتال در صرافی امن‌تر باشد.

اهمیت بررسی آدرس برداشت (Whitelist)

وایت لیست (Whitelist) قابلیتی است که دسترسی به حساب و تراکنش‌ها را فقط به آدرس‌ها و IPهای تأییدشده محدود کرده و امنیت نگهداشتن ارز در صرافی را افزایش می‌دهد. با وایت‌لیست، برداشت دارایی فقط به آدرس‌های مورد اعتماد انجام می‌شود و مانع ارسال به آدرس‌های ناشناس می‌گردد. این ابزار یکی از مؤثرترین روش‌ها برای جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز و نگهداری ارز دیجیتال در صرافی به‌صورت امن بوده و حفاظت دارایی‌ها را تقویت می‌کند.

مدیریت دسترسی API در صرافی

بسیاری از کاربران ارز دیجیتال، به‌ویژه معامله‌گران حرفه‌ای، برای اتصال ابزارها و نرم‌افزارهای جانبی به صرافی‌ها از کلیدهای API استفاده می‌کنند. این کلیدها مانند یک رمز دیجیتال عمل کرده و به برنامه‌های خارجی اجازه دسترسی به حساب کاربری را می‌دهند. به همین دلیل، مدیریت صحیح دسترسی API نقش مهمی در حفظ امنیت دارایی‌ها و جلوگیری از دسترسی‌های غیرمجاز دارد.

برای افزایش امنیت، توصیه می‌شود کلیدهای API را به‌صورت دوره‌ای بازسازی کنید تا در صورت بروز خطر، امکان سوءاستفاده محدود شود. همچنین این کلیدها باید در محیط‌های امن و رمزگذاری‌شده نگهداری شوند و از ذخیره آن‌ها در ایمیل یا فایل‌های متنی ساده خودداری شود. حذف کلیدهای بلااستفاده نیز اقدامی ضروری است که می‌تواند ریسک‌های مرتبط با نگهداری ارز دیجیتال در صرافی را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

استفاده از ابزار تغییر آی پی برای ورود به صرافی

استفاده از ابزار تغییر آی پی یک راه ساده اما مؤثر برای افزایش امنیت دارایی‌ها، نگهداشتن ارز در صرافی و جلوگیری از سوءاستفاده هکرها است. ابزار تغییر آی پی با مخفی کردن آدرس IP و رمزنگاری اتصال اینترنت، باعث می‌شود حتی اگر به شبکه‌های عمومی و ناامن برای اتصال به کیف پول یا صرافی استفاده کردید هم در امان باشید و هکرها نتوانند به اطلاعات حساس شما دسترسی پیدا کنند.

VPS یا سرور خصوصی مجازی هم شبیه داشتن یک کامپیوتر کوچک و اختصاصی داخل یک کامپیوتر بزرگ است؛ شما سهم مخصوص به خودتان از پردازنده (CPU)، رم و فضای ذخیره‌سازی دارید و چون با دیگران مشترک نیست، سرعت آن افت نمی‌کند. این موضوع باعث محافظت در برابر حملات DDoS و افزایش امنیت نگهداری ارز دیجیتال در صرافی می‌شود.

جلوگیری از فیشینگ و سایت‌های جعلی

بسیاری از حملات فیشینگ، کاربران ارزهای دیجیتال را هدف قرار می‌دهند و سعی می‌کنند با تقلید از سایت‌های صرافی، اطلاعات کاربران را به سرقت ببرند. برای محافظت و نگهداشتن ارز در صرافی به‌صورت ایمن، افزونه‌های مرورگر یا نرم‌افزارهایی را نصب کنید که سایت‌های فیشینگ را شناسایی کرده و فعالیت‌های مشکوک را مسدود کند. همچنین از کلیک بر لینک‌های ناشناس پرهیز کرده و اطلاعات خود را در سایت‌های مختلف و جعلی وارد نکنید.

به‌روزرسانی مداوم دستگاه و مرورگر

از دیگر راه‌های امن نگهداری ارز در صرافی یا کیف پول، می‌توان به به‌روزرسانی مدام دستگاه، مرورگر و اپلیکیشن صرافی و کیف پول اشاره کرد. آپدیت مداوم باعث می‌شود ضعف‌های امنیتی آن‌ها اصلاح شود و هکرها نتوانند از مشکلات و باگ‌های نرم‌افزاری آن‌ها سواستفاده کنند.

نگهداری بلندمدت دارایی در کیف پول شخصی

یکی دیگر از روش‌هایی که ریسک ازدست‌رفتن دارایی را کاهش می‌دهد، نگهداشتن ارزهای دیجیتال در کیف پول‌های شخصی است. اگر قصد هولدکردن (HOLD) دارید، کیف پول‌های سرد گزینه بهتری هستند؛ زیرا به اینترنت متصل نیستند. بنابراین بسیار کمتر در معرض حملات هکری و آسیب‌های اینترنتی قرار می‌گیرند.

مدیریت ریسک و تقسیم سرمایه

تقسیم سرمایه و نگهداری ارز دیجیتال در صرافی‌های امن یا کیف پول‌های امن، ریسک ازدست‌رفتن دارایی‌ها را کاهش می‌دهد. این کار باعث می‌شود حتی در صورت مشکل در یک صرافی، بخش دیگری از سرمایه شما محفوظ بماند. به‌طور کلی، تنوع در محل نگهداری دارایی‌ها، امنیت سرمایه را افزایش می‌دهد.

البته امکان دارد که تمام این موارد را رعایت کنیم، اما اتفاقی غیرقابل پیش‌بینی و ناگهانی مانند هک‌شدن صرافی رخ دهد. در آن شرایط باید چه‌کاری انجام دهیم تا کمترین آسیب را ببینیم؟ موردی که در بخش بعدی بیشتر درباره آن صحبت خواهیم کرد.

اقدامات ضروری در صورت هک شدن حساب صرافی

اگر احساس کردید که حساب صرافی‌تان هک شده، اقدامات سریع برای کاهش خسارت در این مرحله اهمیت بسیاری پیدا می‌کند. در صورت رخداد چنین اتفاقی، می‌توانید مراحل زیر را دنبال کنید.

رمز عبور خود را فوراً تغییر دهید

سریعاً رمز عبور حساب صرافی، ایمیلتان و سایر برنامه‌های مرتبط به صرافی را تغییر دهید. مطمئن شوید رمز عبورهای قوی و پیچیده انتخاب کرده‌اید و پسوورد‌هایتان در چند حساب مختلف تکرار نشده است. برای این کار می‌توانید از اپلیکیشن‌های تولید رمز عبور استفاده کنید.

دسترسی‌های API را قطع کرده و کلیدهای تازه بسازید

اگر از API برای ترید خودکار یا کنترل حساب استفاده می‌کنید، در اولین فرصت همه دسترسی‌های فعال API را حذف کنید و کلیدهای جدید ایجاد کنید. این احتمال وجود دارد که هکرها از کلیدهای قبلی برای سوءاستفاده یا ایجاد تغییرات غیرمجاز در حساب شما استفاده کرده باشند.

با تیم پشتیبانی صرافی تماس بگیرید

به‌سرعت با تیم پشتیبانی صرافی تماس بگیرید و جزئیات فعالیت مشکوک در حسابتان را گزارش دهید و از آن‌ها بخواهید بررسی‌های امنیتی لازم را انجام داده یا حسابتان را موقتاً مسدود کنند. در واقع بسیاری از صرافی‌ها تیم پشتیبانی ویژه‌ای دارند که می‌توانند به حفظ یا بازیابی آن‌ها کمک کنند.

تفاوت نگهداری ارز در صرافی و کیف پول شخصی

همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، صرافی‌های ارز دیجیتال معمولاً هدف حملات هکرها قرار می‌گیرند؛ زیرا حجم زیادی از دارایی‌های کاربران را نگهداری می‌کنند. در چنین شرایطی نگهداشتن ارز در صرافی خطر زیادی دارد. در مقابل کیف پول‌ها امنیت و کنترل بیشتری در اختیار شما قرار می‌دهند.

با کیف پول‌ها می‌توانید کلید‌های خصوصی خود را مدیریت کرده و احتمال آسیب به دارایی را به مقدار زیادی کاهش دهید. از طرفی کیف پول‌های سخت‌افزاری نسبت به کیف پول‌های گرم امنیت خیلی زیادی را با امکان ذخیره آفلاین کلید‌ها فراهم می‌کنند. به همین دلیل، حتی اگر صرافی‌ها برای معامله راحت‌تر باشند، برای نگهداری بلندمدت و امنیت دارایی‌ها، کیف پول‌ها گزینه مناسب‌تری هستند.

کلام پایانی

نگهداری ارز دیجیتال در صرافی راحت و سریع است، اما همیشه با ریسک‌هایی جدی مثل هک، مشکلات فنی و محدودیت‌های قانونی همراه است. برای کاهش خطرات، نگهداری ارز دیجیتال در صرافی یا کیف پول باید با رعایت اصول امنیتی، استفاده از 2FA، مدیریت کلیدها و محدودکردن دسترسی‌ها همراه باشد. تقسیم سرمایه بین چند صرافی معتبر و کیف پول‌های امن نیز باعث می‌شود حتی در صورت بروز مشکل، دارایی‌ها محفوظ بمانند. در نهایت، ترکیب مراقبت شخصی و ابزارهای امنیتی کلید حفظ سرمایه دیجیتال شما خواهد بود.