آیا چرخه چهار ساله بیت کوین به پایان رسیده است؟

آیا چرخه چهار ساله بیت‌ کوین به پایان رسیده یا هنوز معتبر است؟ این سوال یکی از بحث‌های مهم این روزهای بازار کریپتو است؛ جایی که برخی از تحلیل‌گران از پایان الگوی چرخه‌ صحبت می‌کنند و برخی دیگر همچنان به تکرار آن باور دارند. در این مطلب از ایران بروکر بررسی می‌کنیم چه عواملی اعتبار چرخه چهار ساله بیت‌ کوین را تقویت یا تضعیف می‌کنند، داده‌های آنچین و شرایط اقتصاد کلان چه سیگنال‌هایی به بازار می‌دهند و در نهایت اینکه نظر تحلیل‌گران درباره آینده بیت‌ کوین و مسیر احتمالی چرخه چیست. با ما همراه باشید.

چرخه چهار ساله بیت کوین چیست؟

چرخه ۴ ساله بیت‌ کوین یعنی قیمت این دارایی معمولاً در بازه‌های نزدیک به چهار سال، یک الگوی تکرارشونده از رشد، سقف قیمتی، ریزش و کف‌سازی را تجربه می‌کند. دلیل اصلی این الگو را بسیاری از تحلیل‌گران به رویداد هاوینگ نسبت می‌دهند؛ رویدادی که تقریباً هر چهار سال یکبار پاداش استخراج بیت‌ کوین را نصف می‌کند. وقتی پاداش ماینرها کمتر می‌شود، عرضه بیت‌ کوین جدید کاهش می‌یابد و اگر تقاضا ثابت بماند یا بیشتر شود، فشار صعودی بر قیمت ایجاد می‌شود.

به همین دلیل، در گذشته معمولاً ۱۲ تا ۱۸ ماه بعد از هر هاوینگ، بیت‌ کوین وارد یک رشد قدرتمند شده و سپس به سقف قیمتی چرخه رسیده است. پس از هر سقف نیز بازار وارد فاز اصلاح یا بازار خرسی شده و قیمت تا مدت‌ها کاهش یافته تا در نهایت کف چرخه بعدی شکل بگیرد.

نکته مهم این است که ریزش اخیر بیت‌ کوین، با وجود شباهت رفتارش به بازار خرسی، هنوز از نظر شدت ریزش به اندازه بازارهای نزولی قبلی نرسیده است. در نتیجه، چرخه ۴ ساله یک الگوی تاریخی مهم برای درک رفتار بیت‌ کوین است، اما تکرار آن قطعی نیست و فقط به ما برای تحلیل بهتر روند بازار کمک می‌کند. با این حال برخی تحلیلگران معتقد هستند که این چرخه دیگر به پایان رسیده است، در بخش بعدی بیشتر به جزئیات این نوع تحلیل می‌پردازیم.

چرا تحلیلگران معتقدند چرخه چهار ساله بیت کوین به پایان رسیده است؟

در سال‌های اخیر، گروهی از تحلیلگران به این باور رسیدند که چرخه‌های چهار ساله بیت‌ کوین دیگر مانند گذشته عمل نمی‌کنند. دیدگاه این دسته از تحلیلگران عمدتاً بر چند عامل مهم استوار است که در ادامه هر مورد را بیشتر بررسی خواهیم کرد.

• ورود ETFهای اسپات
• خرید بیت کوین توسط شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری
• تأثیر اقتصاد کلان و نقدینگی جهانی

ورود ETFهای اسپات

یکی از دلایلی که باعث شده برخی تحلیل‌گران از پایان چرخه‌های ۴ ساله بیت‌ کوین صحبت کنند، ورود گسترده ETFهای اسپات و سرمایه‌گذاران نهادی به این بازار است. با این اتفاق، بیت‌ کوین دیگر فقط یک دارایی پرنوسان و وابسته به رفتار معامله‌گران خرد نیست، بلکه به‌ تدریج به یک دارایی پذیرفته‌شده در سطح جهانی تبدیل شده است.

ETFها دسترسی به بیت‌ کوین را برای بانک‌ها، صندوق‌ها، شرکت‌های بزرگ و سرمایه‌گذاران سنتی بسیار آسان‌تر کرده‌اند و همین موضوع، تقاضا را نسبت به گذشته بیشتر کرده است. به همین دلیل، بعضی تحلیل‌گران معتقدند جریان سرمایه نهادی و پذیرش گسترده‌تر جهانی، اکنون نقش بسیار پررنگ‌تری در جهت‌دهی به قیمت بیت‌ کوین دارند.

خرید بیت کوین توسط شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری

یکی دیگر از دلایلی که باعث شده برخی تحلیل‌گران از پایان چرخه ۴ ساله بیت‌ کوین صحبت کنند، خرید گسترده این دارایی توسط شرکت‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. وقتی بازیگران بزرگ با سرمایه‌های سنگین وارد بازار می‌شوند، نوسانات شدید گذشته تا حدی کاهش پیدا می‌کند و بازار از حالت نوسان‌های شدید فاصله می‌گیرد.

هم‌زمان با راه‌اندازی ETFها، دسترسی به بیت‌ کوین برای نهادهای مالی بسیار ساده‌تر شده و همین موضوع تقاضایی باثبات‌تر ایجاد کرده است. از سوی دیگر، حالا بخشی از عرضه بیت‌ کوین در اختیار شرکت‌های سهامی عام و سرمایه‌گذاران نهادی قرار دارد؛ یعنی کوین‌ها بیشتر در دست بازیگرانی است که کمتر بر اساس ترس و طمع کوتاه‌مدت تصمیم می‌گیرند.

مجموع این تغییرات باعث شده بیت‌ کوین برای بسیاری از تحلیل‌گران، دیگر شبیه سال‌های ابتدایی خود نباشد و بیشتر به یک دارایی بالغ با رفتار متفاوت تبدیل شود.

تأثیر اقتصاد کلان و نقدینگی جهانی

از دیگر دلایل، می‌توان به عوامل کلان اقتصادی اشاره کرد. در سال‌های اخیر نرخ بهره، سیاست‌های پولی فدرال رزرو و میزان نقدینگی در اقتصاد جهانی به متغیرهای بسیار مهمی برای جهت حرکت بیت‌ کوین تبدیل شده‌اند. وقتی نقدینگی در جهان افزایش پیدا می‌کند، معمولاً دارایی‌های پرریسک مثل بیت‌ کوین هم فرصت رشد بیشتری پیدا می‌کنند؛ اما وقتی بانک‌های مرکزی سیاست انقباضی در پیش می‌گیرند، فشار بر این بازار بیشتر می‌شود.

به همین دلیل، بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند هاوینگ دیگر مثل گذشته تنها موتور اصلی رشد بیت‌ کوین نیست. هرچند هاوینگ طبق یک برنامه مشخص و قابل پیش‌بینی هر چهار سال یک‌بار اتفاق می‌افتد، اما سیاست‌های پولی و تصمیمات فدرال رزرو، متغیر و وابسته به شرایط روز اقتصاد هستند. در عمل، این یعنی ممکن است بیت‌ کوین حتی در دوره‌ای که از نظر تاریخی باید وارد فاز صعودی شود، تحت فشار سیاست‌های سخت‌گیرانه پولی یا کمبود نقدینگی جهانی قرار بگیرد. البته عواملی که در بخش بعدی به آن‌ها اشاره می‌کنیم، برعکس این دسته نشان می‌دهند که این چرخه همچنان معتبر است.

چه عواملی نشان می‌دهد چرخه چهار ساله هنوز معتبر است؟

با وجود تغییرات در بازار بیت‌ کوین، هنوز نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد چرخه چهار ساله نه تنها از بین نرفته بلکه هنوز در حال تکرار است. برخی الگوهای تاریخی و رفتارهای تکرارشونده بازار همچنان از تداوم این چرخه حمایت می‌کنند. در ادامه، به مهم‌ترین عواملی که به اعتبار این الگو اشاره دارند، می‌پردازیم.

• هاوینگ
• تکرار الگوهای تاریخی

نقش هاوینگ در کاهش عرضه

هاوینگ هنوز نشان می‌دهد که چرخه ۴ ساله بیت‌ کوین کاملاً از بین نرفته، چون با وجود کاهش تدریجی اثر آن، همچنان یک شوک منظم به عرضه جدید بازار وارد می‌کند. درست است که تأثیر هاوینگ نسبت به چرخه‌های ابتدایی کمتر شده، اما همین کاهش عرضه همچنان می‌تواند یکی از پایه‌های شکل‌گیری روندهای چرخه‌ای باشد.

نکته مهم این است که بسیاری از تحلیلگران هنوز باور دارند بیت‌ کوین هرچند با شدت کمتر، همچنان پس از هر هاوینگ وارد فازهای مشخص صعود و اصلاح می‌شود. بنابراین، هاوینگ دیگر تنها عامل تعیین‌کننده نیست، اما هنوز هم یکی از مهم‌ترین دلایلی است که اعتبار چرخه ۴ ساله بیت‌ کوین را حفظ می‌کند.

تکرار الگوهای تاریخی بازار

بررسی نمودار ماهانه بیت کوین نشان می‌دهد که ساختار تاریخی این دارایی تاکنون تغییر محسوسی نکرده و چرخه چهار ساله بیتکوین همچنان پابرجا است. همان‌طور که در تصویر مشاهده می‌شود، پس از هر رشد قدرتمند، قیمت وارد یک اصلاح چندماهه شده و با تشکیل الگوهای نزولی کوتاه‌مدت، بخش قابل‌توجهی از هیجان بازار را تخلیه کرده است. این رفتار در چرخه‌های ۲۰۱۴، ۲۰۱۸، ۲۰۲۲ و اکنون در سال ۲۰۲۶ نیز شباهت زیادی به یکدیگر دارد.

نکته قابل‌توجه این است که در تمامی چرخه‌های گذشته، اصلاح قیمت پس از ثبت سقف تاریخی لزوماً به معنای پایان روند بلندمدت نبوده است. بیتکوین در هر دوره ابتدا یک فاز نزولی یا خنثی را تجربه کرده، سپس با تکمیل چرخه و نزدیک شدن به هاوینگ بعدی، روند صعودی تازه‌ای را آغاز کرده است. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران تکنیکال همچنان رفتار فعلی بازار را بخشی طبیعی از همین چرخه‌های تکرارشونده می‌دانند.

در نمودار نیز می‌توان مشاهده کرد که اصلاح فعلی از نظر ساختار، شباهت زیادی به اصلاح‌های چرخه‌های قبلی دارد؛ یعنی تشکیل یک روند نزولی کوتاه‌مدت پس از سقف قیمتی و احتمال ادامه اصلاح تا نواحی پایین‌تر. البته باید توجه داشت که شباهت تاریخی به‌تنهایی تضمینی برای تکرار دقیق گذشته نیست و عواملی مانند شرایط اقتصاد کلان، سیاست‌های پولی و جریان سرمایه می‌توانند بر شدت و مدت این اصلاح اثر بگذارند.

با این حال، تا زمانی که ساختار کلی چرخه‌های بیتکوین دچار تغییر اساسی نشده باشد، می‌توان گفت فرضیه چرخه چهار ساله همچنان اعتبار خود را حفظ کرده است و اصلاح فعلی را می‌توان در چارچوب همین الگوی تاریخی ارزیابی کرد.

نظر تحلیلگران و داده‌های آنچین درباره آینده چرخه بیت کوین

بر اساس نطر برخی تحلیل‌گرهای معروف مانند Rekt Capital، او همچنان معتقد است که چرخه چهار ساله بیت کوین از بین نرفته، بلکه در حال تکامل است. از نگاه او، هرچند ورود ETFهای اسپات، سرمایه‌گذاران نهادی و تغییر ساختار بازار باعث شده رفتار قیمت نسبت به چرخه‌های گذشته تفاوت‌هایی داشته باشد، اما ریتم کلی بازار همچنان از الگوی تاریخی پیروی می‌کند. رکت کپیتال تأکید می‌کند که اصلاح سال ۲۰۲۶ با فاز نزولی چرخه چهار ساله همخوانی دارد و افت قیمت پس از ثبت سقف تاریخی، بخشی طبیعی از این چرخه است؛ بنابراین او معتقد است صحبت از مرگ چرخه چهار ساله زودهنگام است و شواهد فعلی همچنان از تداوم این الگوی بلندمدت حمایت می‌کنند.

هم‌زمان، پیشرفت قوانین حمایتی مانند CLARITY Act و طرح ایجاد ذخیره راهبردی بیت‌ کوین در آمریکا، از نگاه بسیاری از کارشناسان نشانه‌ای از افزایش پذیرش نهادی و دولتی این دارایی است. با این حال، کلام تحلیلگران این است که هنوز برای اعلام پایان چرخه‌های چهار ساله زود است؛ بلکه احتمال بیشتری وجود دارد که این چرخه با نوسانات کمتر، کف‌های قیمتی بالاتر و ساختاری بالغ‌تر نسبت به چرخه‌های گذشته ادامه پیدا کند.

علاوه‌بر این، تحلیلگران یاهو فایننس (لینک صفحه) معتقدند بیت‌ کوین اکنون وارد همان بازه ۹۱ روزه‌ای شده که در سه بازار خرسی گذشته، معمولاً پایان مرحله نزولی در آن رقم خورده است؛ دوره‌ای که از نظر تاریخی، آخرین و سنگین‌ترین موج فروش را در خود جای داده است. به باور آن‌ها، اگرچه شدت ریزش‌ها در هر چرخه نسبت به گذشته کمتر شده، اما الگوی رفتاری بازار همچنان نشانه‌هایی از تکرار همان ساختارهای تاریخی را حفظ کرده است.

سرمایه‌گذاران در سال ۲۰۲۶ به چه شاخص‌هایی باید بیشتر توجه کنند؟

چرخه‌های ۴ ساله بیت‌ کوین هنوز می‌توانند برای درک مسیر کلی بازار مفید باشند، اما دیگر نمی‌توان آن‌ها را به‌تنهایی مبنای یک استراتژی سرمایه‌گذاری دقیق دانست. تجربه چرخه‌های گذشته نشان داده که زمان‌بندی صعود و نزول بازار همیشه کاملاً منطبق بر یک الگوی ثابت نبوده و اتکا به این چارچوب، بدون در نظر گرفتن متغیرهای دیگر، می‌تواند سرمایه‌گذار را در تشخیص زمان مناسب ورود یا خروج دچار خطا کند.

در سال ۲۰۲۶، سرمایه‌گذاران باید بیش از هر چیز به مجموعه‌ای از شاخص‌ها توجه کنند؛ از جمله جریان ورود و خروج سرمایه نهادی، وضعیت ETFهای اسپات، داده‌های آن‌‌چین، نقدینگی جهانی، نرخ بهره و جهت‌گیری سیاست‌های پولی. در کنار این موارد، داده‌های تکنیکال، رفتار قیمتی در محدوده‌های حساس و مدیریت ریسک نیز اهمیت بالایی دارند، زیرا آینده بازار لزوماً مطابق با الگوهای تاریخی پیش نخواهد رفت.

به همین دلیل، بهتر است که چرخه‌های ۴ ساله به‌عنوان یکی از ابزارهای تحلیلی در کنار سایر عوامل استفاده شوند. سرمایه‌گذارانی که در ۲۰۲۶ تصمیم‌های خود را بر پایه ترکیبی از چرخه‌های تاریخی، شرایط اقتصاد کلان و ارزیابی ریسک می‌گیرند، در مقایسه با کسانی که تنها به تکرار گذشته تکیه دارند، احتمال بیشتری دارد که عملکرد منطقی داشته باشند.

کلام پایانی

در سال‌های اخیر، عواملی مانند ورود سرمایه‌گذاران نهادی از طریق ETFهای اسپات، افزایش نقش متغیرهای اقتصاد کلان و کاهش اثر هاوینگ، بسیاری را به این نتیجه رسانده که چرخه چهار ساله بیت‌ کوین دیگر مانند گذشته معتبر نخواهد بود. با این حال، داده‌های تاریخی، شاخص‌های آنچین و زمان‌بندی چرخه‌های قبلی همچنان نشان می‌دهند که این الگو به‌طور کامل از بین نرفته و تنها شدت نوسانات آن نسبت به گذشته کاهش یافته است. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند چرخه‌های بیت‌ کوین همچنان پابرجا هستند، اما بازاری بالغ‌تر و با اصلاح‌های کم‌عمق‌تر را تجربه می‌کنیم.