هاوینگ بیت کوین چیست؟ شمارش معکوس هاوینگ بیت کوین در سال ۲۰۲۸

هاوینگ بیت کوین (Bitcoin Halving) یکی از مهم‌ترین رویدادهای بازار رمزارزها است که هر چهار سال یکبار تکرار می‌شود. اهمیت هاوینگ بیت کوین از چند جهت قابل بررسی است. اولین موضوع مهم، تأثیر هاوینگ روی قیمت بیت کوین است. تجربه نشان می‌دهد قیمت بیت کوین در ماه‌های قبل و بعد از هاوینگ نوسانات زیادی را تجربه می‌کند. موضوع مهم دیگر، نقش هاوینگ در میزان فعالیت ماینرها در این بلاک‌چین است که به‌صورت مستقیم با امنیت شبکه بیت کوین گره می‌خورد.

آخرین هاوینگ بیت کوین در آوریل سال ۲۰۲۴ رخ داد و کمتر از ۳ سال تا هاوینگ بعدی فاصله داریم. برای استفاده حداکثری از فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بیت کوین، پیش از هر چیز باید بدانید هاوینگ بیت کوین چیست؟ در ادامه مطلب حاضر از مجله ایران بروکر به‌بررسی ابعاد مختلف رویداد هاوینگ ارز دیجیتال بیت کوین می‌پردازیم.

هاوینگ بیت کوین چیست؟

هاوینگ (Halving) در زبان فارسی به معنی نصف کردن است. بلاک‌چین بیت کوین بر مبنای الگوریتم اجماع اثبات کار یا Proof of Work کار می‌کند. همان‌طور که می‌دانید اداره شبکه بیت کوین به‌صورت غیرمتمرکز صورت می‌گیرد. اعتبارسنجی و تأیید تراکنش‌ها در این شبکه بر عهده ماینرها است.

اطلاعات تراکنش‌ها در بلاک‌چین بیت کوین در قالب بلاک‌ها ذخیره می‌شود. هر بلاک زمانی تکمیل شده و به زنجیره افزوده می‌شود که شناسه هش (Hash) اختصاصی آن شناسایی شود. ماینرها توان محاسباتی دستگاه‌های سخت‌افزاری خود را برای پیدا کردن شناسه هش هر بلاک در اختیار شبکه قرار می‌دهند. هر ماینر که موفق شود زودتر هش بلوک را شناسایی کند، پاداش دریافت می‌کند. این فرآیند تحت عنوان استخراج بیت کوین شناخته می‌شود. پاداش استخراج با هدف ایجاد انگیزه برای فعالیت ماینرها در شبکه بیت کوین در نظر گرفته شده است.

در ابتدای عرضه بیت کوین، پاداش استخراج برابر 50 بیت کوین بود. ساتوشی ناکاموتو برنامه‌نویسی بلاک‌چین بیت کوین را به‌گونه‌ای انجام داده است که مدت زمان تشکیل هر بلاک در شبکه تقریبا ثابت باقی بماند. پس از اضافه شدن هر 210 هزار بلاک به زنجیره، پاداش استخراج نصف شود. این پدیده‌ای است که تحت عنوان هاوینگ بیت کوین شناخته می‌شود.

تقریبا هر ۱۰ دقیقه یک بلاک بیت کوین ایجاد می‌شود و پس از ایجاد هر ۲۱۰۰۰۰ بلاک پاداش ماینرها طی پدیده هاوینگ نصف می‌شود.

شمارش معکوس هاوینگ بیت کوین در ۲۰۲۸

باتوجه‌به نکات ذکر شده، هاوینگ بعدی بیت کوین (BTC) احتمالا در روز ۱۲ آوریل سال ۲۰۲۸ اتفاق می‌افتد که می‌تواند تاثیر چشمگیری بر قیمت ارزهای دیجیتال داشته باشد.

چرا فرآیند هاوینگ در بیت کوین اتفاق می افتد؟

شبکه بیت کوین توسط یک فرد یا گروه ناشناس با نام مستعار ساتوشی ناکاماتو به دنیا معرفی شد. در وایت پیپر بیت کوین توضیح روشنی درباره دلیل اعمال هاوینگ در معماری این شبکه ارائه نشده است. بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان بر این باورند که در ابتدا این سیستم برای توزیع سریع کوین‌ها طراحی شده بود که افراد را تشویق کند تا به این شبکه بپیوندند و بلاک‌های جدید را استخراج کنند.

براساس این تئوری، سیستم استخراج به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که در فواصل زمانی منظم، پاداش بلاک‌ها به نصف کاهش یابد؛ زیرا احتمالا با گسترش شبکه، ارزش پاداش شبکه نیز افزایش می‌یابد.

تئوری دیگری که به‌عنوان دلیلی برای هاوینگ شناخته می‌شود این است که هاوینگ به‌منظور کنترل تورم در بیت کوین انجام می‌شود. برخلاف سیستم مالی سنتی که ارزهای فیات در آن، بیش از حد توسط بانک‌های مرکزی چاپ می‌شوند و این عمل کاهش مداوم ارزش ارز را به همراه دارد، عرضه کل ثابت بیت کوین و نرخ تولید از پیش‌تعیین‌شده بلاک‌های جدید، بیت کوین را در برابر این خطرات حفظ می‌کند.

میزان پاداش استخراج بیت کوین بعد از هر رویداد هاوینگ به‌صورت زیر کاهش یافته است:

• هاوینگ اول بیت کوین: از ۵۰ به ۲۵ BTC
• هاوینگ دوم بیت کوین: از ۲۵ به ۱۲.۵ BTC
• هاوینگ سوم بیت کوین: از ۱۲.۵ به ۶.۲۵ BTC
• هاوینگ چهارم بیت کوین: از ۶.۲۵ به ۳.۱۲۵ BTC

تا قبل از هاوینگ اول تعداد ۱۰.۵ میلیون بیت کوین استخراج شد. این عدد در فاصله زمانی هاوینگ اول و دوم به ۵.۲۵ میلیون بیت کوین کاهش یافت. حد فاصل هاوینگ دوم و سوم حدود ۲.۶۲۵ میلیون بیت کوین در اختیار ماینرها قرار گرفت. به‌همین‌ترتیب با حرکت به سمت جلو تعداد بیت کوین‌های استخراج شده در بازه زمانی ۴ ساله بین هاوینگ‌ها کاهش پیدا می‌کند.

یکی از انتقاداتی که به طراحی بیت کوین وارد می‌شود این است که فرآیند هاوینگ بیت کوین و عرضه محدود ۲۱ میلیونی آن، کاربران را تشویق می‌کند که به جای خرج کردن بیت کوین‌های خود، آن‌ها را به امید اینکه ارزش بیت کوین در طول زمان افزایش می‌یابد پس‌انداز کرده و نگه‌دارند. با توجه به اینکه در گذشته، کاربران کوین‌های خود را نگه می‌داشتند و آن‌ها را فقط در سطوح مهم و قیمت‌های بالا می‌فروختند، این کار ممکن است باعث تاثیرات منفی در چرخه‌های رونق و رکود شود.

تاریخچه هاوینگ بیت کوین

زمان اضافه شدن هر بلوک به شبکه بیت کوین ثابت و برابر با ۱۰ دقیقه است. بر این اساس هر ساعت ۶ بلوک جدید اضافه می‌شود. با یک محاسبه سرانگشتی مشخص می‌شود که هر ۴ سال یکبار، ۲۱۰ هزار بلوک به شبکه اضافه می‌شود. در نتیجه دوره زمانی رخداد هاوینگ بیت کوین ۴ سال یکبار است. تا زمان نگارش مطلب حاضر، 4 بار هاوینگ بیت کوین رخ داده است که اطلاعات زمان‌بندی آن‌ها را در جدول زیر مشاهده می‌کنید.

تأثیر هاوینگ بیت کوین چیست؟

رویداد هاوینگ بیت کوین تأثیرات جدی بر روی شبکه و ارز دیجیتال بیت کوین دارد. البته نمی‌توان با قطعیت ادعا کرد، آنچه قبل و بعد از چهار هاوینگ قبلی رخ داده است، الزاما در آینده هم تکرار خواهد شد؛ اما تجربه نشان می‌دهد، الگوی رفتار بیت کوین در دوره زمانی هاوینگ تکراری است. در ادامه تأثیر رویداد هاوینگ را بر قیمت بیت کوین و فعالیت ماینرها بررسی می‌کنیم.

تأثیر هاوینگ بر قیمت بیت کوین

در سال ۲۰۱۲ پس از اولین هاوینگ بیت کوین، قیمت این ارز دیجیتال حدود ۴۰ روز کاهش پیدا کرد. سپس بیت کوین روند صعودی در پیش گرفت و بعد از گذشت یک سال، افزایش قیمت ۷۸ برابری را تجربه کرد.

در سال ۲۰۱۶ نیز پس از دومین هاوینگ بیت کوین، این رمزارز تنها چند روز کاهش قیمت را تجربه کرد. پس از آن مجدد روند طولانی‌مدت صعودی در نمودار قیمت بیت کوین شکل گرفت و قیمت BTC پس از سپری شدن یک سال حدود ۳۱ برابر رشد کرد.

در زمان سومین هاوینگ بیت کوین در سال ۲۰۲۰، این ارز دیجیتال با قیمت ۸ هزار دلار معامله می‌شد. هاوینگ بیت کوین ۲۰۲۰ مقدمه رشد قیمت چشم‌گیری در بیتکوین را فراهم آورد. با گذشت یک سال از این رخداد، قیمت بیت کوین نزدیک به ۵۰ هزار دلار شد؛ یعنی حدود ۵.۵ برابر افزایش قیمت را تجربه کرد. 

آخرین هاوینگ بیت کوین تا زمان نگارش مطلب حاضر (شهریور ۱۴۰۴) در روز ۲۰ آوریل ۲۰۲۴ رقم خورد. در آن زمان ارز دیجیتال بیت کوین با قیمت ۶۳ هزار دلار معامله می‌شد. پس از چهارمین هاوینگ، بیت کوین حدود ۵ ماه روند نوسانی در پیش گرفت و بین محدوده ۵۳ تا ۶۵ هزار دلار تغییر قیمت می‌داد. رالی صعودی بیت کوین در سپتامبر ۲۰۲۴ آغاز شد و قیمت آن برای اولین بار از مرز ۱۰۰ هزار دلار عبور کرد. در جریان آخرین هاوینگ بیت کوین میزان افزایش قیمت این رمزارز حدود ۲ برابر بود.

از بررسی چهار رویداد فوق چند نکته مهم به‌دست می‌آید:

1. در روزهای ابتدایی پس از هاوینگ، قیمت بیت کوین کاهش پیدا می‌کند.
2. پس از کاهش قیمت اولیه، رالی صعودی قیمت بیت کوین آغاز می‌شود.
3. میزان رشد قیمت بیت کوین پس از یک سال از ۷۸ برابر در هاوینگ اول به ۲ برابر در هاوینگ چهارم کاهش یافته است.

البته ناگفته نماند که افزایش قیمت بیت کوین پس از هاوینگ را تنها نمی‌توان با همین یک عامل تحلیل کرد. بلکه عوامل اقتصادی و سیاسی دیگری نیز در این موضوع تأثیر دارند. مهم‌ترین دلیل افزایش قیمت پس از هاوینگ، کاهش عرضه این ارز دیجیتال با نصف شدن پاداش استخراج است. در عین حال هرچه به سمت جلو حرکت می‌کنیم، تأثیر هاوینگ بر قیمت بیت کوین کاهش پیدا می‌کند.

تأثیر هاوینگ بیت کوین بر فعالیت ماینرها

کاهش پاداش استخراج در هاوینگ بیت کوین روی انگیزه ماینرها تأثیرگذار است. هاوینگ پدیده‌ای ضد تورمی است که جلوی عرضه سریع بیت کوین در بازار را می‌گیرد. همان طور که می‌دانید سقف عرضه این ارز دیجیتال محدود و برابر 21 میلیون کوین است.

کاهش پاداش استخراج میزان سود ماینرها را کم می‌کند. از طرفی دیگر هزینه‌های استخراج بیت کوین در سال‌های اخیر همواره صعودی بوده است. بر‌اساس داده‌های سایت macromicro.me میانگین هزینه استخراج هر بیت کوین در شهریور ماه ۱۴۰۴ حدود ۹۴۷۰۰ دلار است. بنابراین ادامه فعالیت استخراج تنها در صورتی برای ماینرها صرفه اقتصادی دارد که قیمت بیت کوین بالاتر از هزینه استخراج باشد.

در چنین شرایطی تنها ماینرهایی می‌توانند به فعالیت خود در شبکه بیت کوین ادامه دهند که از دستگاه‌های با فناوری پیشرفته برای استخراج استفاده کنند. ضمن اینکه هزینه‌های جاری آن‌ها مانند انرژی برق مصرفی نیز کمتر از رقبا باشد. به‌عبارت دیگر تکرار چرخه‌های هاوینگ، لزوم جایگزینی فناوری‌های جدید در زمینه استخراج را اجتناب ناپذیر می‌کند. به‌عبارت دیگر در بلندمدت تنها ماینرهایی به فعالیت خود ادامه می‌دهند که از تکنولوژی‌های به‌روز استفاده کنند.

پس از افت قیمت مقطعی در اثر هاوینگ، قیمت بیت کوین روند صعودی در پیش می‌گیرد. از طرفی هاوینگ باعث می‌شود که خیلی از ماینرها فعالیت خود را به‌صورت موقت متوقف کنند و این موضوع سختی شبکه بیت کوین را کاهش می‌دهد. در نتیجه فرصت برای کسب سود ماینرها با دستگاه‌های پیشرفته فراهم می‌شود.

آخرین هاوینگ بیت کوین چه سالی رخ می‌دهد؟

روند هاوینگ بیت کوین تا زمان استخراج کامل همه ۲۱ میلیون BTC ادامه خواهد داشت. اگر شرایط فعلی در شبکه بیت کوین ادامه پیدا کند، آخرین هاوینگ در سال ۲۱۴۰ میلادی رقم می‌خورد. پس از آن، استخراج بلاک‌های جدید هیچ‌گونه پاداشی برای ماینرها نخواهد داشت و درآمد آن‌ها صرفا از محل کارمزد تراکنش‌های شبکه بیت کوین خواهد بود.

کدام ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین هاوینگ دارند؟

در کنار بیت کوین، در معماری شبکه چند ارز دیجیتال دیگر نیز رویداد هاوینگ پیش‌بینی شده است. تقریبا مهم‌ترین هاردفورک‌های شبکه بیت کوین، رویداد هاوینگ را تجربه می‌کنند که عبارت‌اند از:

• بیت کوین کش
• بیت کوین اس وی

همچنین رمزارزهای معروف دیگری نیز در بازار رمزارزها این رویداد را به‌صورت دوره‌ای تجربه می‌کنند که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

• لایت کوین
• توموچین
• زی کش
• دش
• هورایزن

جمع بندی

نکات ذکر شده در این مطلب به‌خوبی روشن کرد که اهمیت رویداد هاوینگ بیت کوین چیست؟ شما باید هر چهار سال یکبار منتظر نصف شده پاداش استخراج بیت کوین باشید. معمولا بعد از هاوینگ در یک دوره کوتاه‌مدت قیمت بیت کوین کاهش می‌یابد و پس از آن رالی صعودی بلندمدت بیت کوین آغاز می‌شود. حتما این نکته مهم را برای سرمایه‌گذاری در بیت کوین مدنظر قرار دهید و خود را برای رویداد بعدی هاوینگ بیت کوین در سال ۲۰۲۸ آماده کنید.