نحوه دریافت کد بورسی | چگونه می‌توان کد بورسی دریافت کرد؟

دریافت کد بورسی اولین قدم برای ورود به بازار سرمایه و خرید و فروش سهام، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سایر اوراق بهادار است. گرفتن کد بورسی در نگاه اول شاید فرآیندی پیچیده و زمان‌بر به‌نظر برسد، اما کافی است در سامانه سجام ثبت‌نام کنید، مراحل احراز هویت را انجام دهید و در یک کارگزاری، حساب معاملاتی افتتاح کنید. پس از طی این مراحل، می‌توانید به بازار سرمایه ایران وارد شوید و معامله کنید.

بااین‌وجود اگر نمی‌دانید از کجا باید شروع کنید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید؛ زیرا قرار است تمام مراحل گرفتن کد بورسی و نکات مهم قبل و بعد از ثبت‌نام را به‌صورت گام‌به‌گام توضیح می‌دهیم.

کد بورسی چیست و چه کاربردی دارد؟

کد بورسی یا کد سهامداری در واقع یک شناسه اختصاصی است که شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات) به هر فرد برای فعالیت در بازار سرمایه اختصاص می‌دهد. بدون این کد، هیچ شخصی امکان ورود به بازار سرمایه و انجام معاملات در بازارهای بورس را ندارد. در واقع می‌توان گفت کد بورسی همان کد ملی شما در بازار سرمایه است که هویت شما را در تمام معاملات و تراکنش‌های بورسی مشخص می‌کند.

کد بورسی معمولا از ترکیب 3 حرف فارسی (سه حرف اول نام خانوادگی) و 5 عدد تصادفی تشکیل می‌شود. برای مثال، فردی با نام خانوادگی حسینی ممکن است کد بورسی حسی12345 را دریافت کند.

کاربرد کد بورسی فقط به خرید سهام شرکت‌ها محدود نیست. پس از گرفتن کد بورسی، امکان استفاده از بازارها و خدمات متنوع‌تری را نیز دارید. برخی از مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:

• خرید و فروش سهام شرکت‌ها در بورس و فرابورس
• سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری
• خرید اوراق بدهی و اوراق اختیار فروش تبعی
• معامله در بورس کالا و برخی ابزارهای مالی بورس انرژی
• مشاهده دارایی‌ها و دریافت سود نقدی از طریق سامانه‌های مرتبط با بازار سرمایه

بسیاری از افراد کد بورسی را با کد آنلاین اشتباه می‌گیرند. کد بورسی، شناسه و هویت شما در بازار سرمایه است و کد آنلاین تنها نام کاربری و رمز عبور شما برای ورود به پلتفرم کارگزاری و انجام معاملات محسوب می‌شود.

مراحل دریافت کد بورسی

دریافت کد بورسی در سال‌های اخیر به‌مراتب ساده‌تر شده است. درحال‌حاضر، بیشتر مراحل به‌صورت غیرحضوری انجام می‌شود و کاربران می‌توانند بدون مراجعه به شعب فیزیکی، فرآیند ثبت‌نام خود را تکمیل کنند.

نحوه دریافت کد بورسی به‌صورت خلاصه و کاربردی شامل مراحل زیر است:

• ثبت اطلاعات هویتی، بانکی و ارتباطی در سامانه سجام
• انجام احراز هویت حضوری یا غیرحضوری
• انتخاب کارگزاری و تکمیل ثبت‌نام برای فعال‌سازی پنل معاملاتی
• دریافت اطلاعات ورود و شروع معامله در بازار سرمایه

نکته مهم این است که ثبت‌نام در سجام و دریافت کد پیگیری، به‌تنهایی برای معامله‌کردن کافی نیست. شما بعد از تکمیل اطلاعات هویتی و مالی، باید احراز هویت شوید و سپس در یک کارگزاری بورسی ثبت‌نام کنید تا دسترسی شما به سامانه معاملاتی فعال شود.

ثبت‌نام در سامانه سجام

اولین مرحله برای دریافت کد بورسی، ثبت نام در سامانه سجام و تکمیل اطلاعات فردی است. در این بخش، باید اطلاعاتی مانند کد ملی، تاریخ تولد، شماره موبایل به نام خود، آدرس، اطلاعات شغلی و شماره حساب بانکی را با دقت وارد کند.

برای ثبت‌نام در سامانه سجام ابتدا وارد سایت سجام به آدرس sejam.ir شوید و روی گزینه «ثبت‌نام در سجام» کلیک کنید. سپس شماره تلفن همراه به نام متقاضی را وارد کرده و کد تأیید ارسال‌شده را ثبت کنید. در مرحله بعد، نوع مشتری را انتخاب کنید؛ اگر برای خودتان ثبت‌نام می‌کنید، گزینه «حقیقی ایرانی» را انتخاب کرده و کد ملی خود را وارد کنید.

سجام مخفف سامانه جامع اطلاعات مشتریان است. این سامانه توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ایجاد شده و وظیفه آن جمع‌آوری و یکپارچه‌سازی اطلاعات سرمایه‌گذاران بازار سرمایه است. هدف از ایجاد این سامانه، ثبت متمرکز اطلاعات هویتی و مالی سرمایه‌گذاران و جلوگیری از تکرار فرایندها در بخش‌های مختلف بازار است.

پس از آن، باید کارمزد ثبت‌نام را پرداخت کنید و به‌ترتیب اطلاعات هویتی، نشانی و اطلاعات ارتباطی، اطلاعات شغلی، اطلاعات مالی و حساب بانکی خود را با دقت تکمیل کنید. در پایان، پس از تأیید نهایی اطلاعات، معمولا حداکثر 24 تا 48 ساعت کد پیگیری 10 رقمی ثبت‌نام سجام به شماره همراه اعلام‌شده ارسال می‌شود.

کد پیگیری صادرشده، نشان‌دهنده ثبت‌نام اولیه در سجام است. بااین‌حال، فرآیند دریافت کد بورسی در این مرحله به پایان نمی‌رسد و برای فعال‌سازی امکان معامله، باید احراز هویت و ثبت‌نام در کارگزاری نیز انجام شود.

احراز هویت

بعد از ثبت‌نام در سجام، نوبت به احراز هویت می‌رسد. این مرحله برای تأیید صحت اطلاعات هویتی و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی انجام می‌شود. احراز هویت سجام به دو صورت حضوری در دفاتر منتخب و الکترونیکی از طریق برنامه‌ها و سامانه‌های موردتأیید انجام می‌شود. بدون احراز هویت، شما تنها یک کاربر ثبت‌نام‌شده هستید که اجازه انجام هیچ معامله‌ای را ندارید.

برای احراز هویت حضوری، روی گزینه احراز هویت حضوری کلیک کنید. در صفحه جدید با انتخاب نوع دفتر، استان و شهر، فهرست مراکز مجاز ارائه‌دهنده خدمات احراز هویت نمایش داده می‌شود. پس از پیداکردن نزدیک‌ترین مرکز، می‌توانید به‌صورت حضوری مراجعه کرده و با ارائه مدارک لازم، فرایند احراز هویت خود را تکمیل کنید.

در روش احراز هویت غیرحضوری یا الکترونیکی نیز باید وارد بخش احراز هویت الکترونیکی در سایت سجام شوید. پس از مطالعه شرایط و اطمینان از داشتن الزامات لازم، یکی از سرویس‌های معرفی‌شده را انتخاب کرده و مراحل احراز هویت را انجام دهید. در این روش، لازم است تصویر چهره و امضای خود را ثبت کنید و متن تعیین‌شده را به‌صورت ویدیویی بخوانید.

در احراز هویت غیرحضوری سجام، متقاضی باید کارت ملی هوشمند داشته باشد. اگر هنوز کارت ملی هوشمند خود را دریافت نکرده‌اید، لازم است رسید ثبت درخواست و شماره پیگیری آن را در اختیار داشته باشید؛ زیرا احراز هویت با استفاده از کارت ملی قدیمی امکان‌پذیر نیست.

پس از ثبت نهایی اطلاعات، درخواست شما بررسی می‌شود و نتیجه احراز هویت از طریق پیامک به شماره همراه ثبت‌شده در سجام اطلاع‌رسانی خواهد شد. همچنین در صورت تأیید نهایی احراز هویت، کد بورسی صادر شده و از طریق پیامک یا سامانه‌های مرتبط در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد. از این کد می‌توانید به‌منظور ثبت‌نام در کارگزاری برای دریافت کد آنلاین اقدام کنید.

انتخاب و ثبت‌ نام در کارگزاری

پس از اینکه احراز هویت شما در سجام با موفقیت انجام شد، نوبت به انتخاب کارگزاری می‌رسد. کارگزاری در واقع واسطه‌ای است که شما از طریق آن به بازار سرمایه دسترسی پیدا می‌کنید و می‌توانید از طریق آن سفارش‌های خرید و فروش خود را ارسال کنید.

برای انتخاب یک کارگزاری مناسب، باید به چند فاکتور مهم توجه کنید:

• میزان پایداری و سرعت سامانه‌های معاملاتی
• کیفیت خدمات پشتیبانی و پاسخ‌گویی به مشتریان
• نظرات و تجربه سایر کاربران
• سهولت در استفاده از اپلیکیشن موبایل و پنل کاربری

پس از انتخاب کارگزاری موردنظر، باید در وب‌سایت آن‌ها ثبت‌نام کنید. در این مرحله، کارگزاری اطلاعات شما را از سامانه سجام استعلام می‌کند. اگر مراحل قبلی را درست انجام داده باشید، ثبت‌نام شما سریع انجام شده و در نهایت یک نام کاربری و رمز عبور برای ورود به پنل معاملاتی دریافت می‌کنید.

مدارک لازم برای دریافت کد بورسی

برای اینکه در فرآیند دریافت کد بورسی دچار وقفه نشوید، بهتر است پیش از شروع فرایند، تمامی مدارک خود را آماده داشته باشید؛ زیرا بسیاری از کاربران به دلیل نقص مدارک، در مرحله ثبت‌نام یا احراز هویت با خطا مواجه می‌شوند.

به‌طور کلی، مدارک زیر برای گرفتن کد بورسی کفایت می‌کند:

• اصل کارت ملی
• اصل شناسنامه در صورت نیاز
• شماره موبایلی که به نام خودتان باشد
• شماره حساب بانکی فعال و شماره شبا
• آدرس و کدپستی معتبر
• شماره تلفن ثابت
• اطلاعات شغلی

البته شرایط در نحوه دریافت کد بورسی برای افراد زیر 18 سال، کمی متفاوت است و معمولا علاوه بر اطلاعات فرد، اطلاعات ولی یا قیم قانونی نیز در فرایند ثبت‌نام نیاز است. همچنین برای اتباع خارجی، مدارک شناسایی و مستندات اقامتی معتبر اهمیت ویژه‌ای دارد و روند دریافت کد سهامداری ممکن است با بررسی‌های بیشتری همراه باشد.

نکات مهم برای دریافت کد بورسی

گرچه گرفتن کد بورسی فرایند سختی نیست، اما بی‌توجهی به چند نکته ساده می‌تواند باعث خطا، تأخیر یا حتی رد درخواست شود. اولین نکته این است که تمام اطلاعات هویتی را دقیقا مطابق مدارک شناسایی‌تان وارد کنید. تفاوت در نگارش نام، شماره شناسنامه، شماره سریال کارت ملی، تاریخ تولد یا شماره تماس، از رایج‌ترین دلایل بروز مشکل در ثبت‌نام است.

همچنین باید توجه داشته باشید که شماره تلفن همراه ثبت‌شده در سجام باید به نام شخص متقاضی باشد. استفاده از شماره متعلق به افراد دیگر، معمولا باعث عدم تأیید اطلاعات می‌شود.

همچنین اگر قبلا در بازار سرمایه ثبت‌نام کرده‌اید و کد بورسی دارید، اما اطلاعات آن را در اختیار ندارید، بهتر است به‌جای ثبت‌نام مجدد، ابتدا برای استعلام کد بورسی اقدام کنید.

برای این کار کافی است با کارگزاری که قبلا از طریق آن فعالیت می‌کردید تماس بگیرید تا برای دریافت اطلاعات کد بورسی و کد آنلاین راهنمایی‌تان کنند.

بازارهای قابل معامله با کد بورسی

پس از دریافت کد بورسی، دسترسی شما فقط به خرید و فروش سهام محدود نمی‌شود. با استفاده از این کد می‌توانید در بخش‌های مختلف بازار سرمایه ایران فعالیت کنید. به‌همین دلیل، شناخت بازارهای قابل معامله بعد از دریافت کد بورسی اهمیت زیادی دارد.

بیشتر سرمایه‌گذاران فعالیت خود را در بازار بورس و فرابورس در قدم اول، با خرید سهام شرکت‌ها شروع می‌کنند. اما در کنار سهام، امکان سرمایه‌گذاری در صندوق‌های قابل معامله، اوراق با درآمد ثابت و برخی ابزارهای دیگر نیز وجود دارد. این موضوع به کاربران تازه‌وارد کمک می‌کند که متناسب با سطح ریسک‌پذیری خود، فقط به معامله مستقیم سهام محدود نشوند.

برخی بازارها و ابزارهایی که معمولا با کد بورسی در دسترس قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:

• خرید و فروش سهام شرکت‌ها در بورس و فرابورس
• سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری (سهامی، درآمد ثابت، طلا و اهرمی)
• خرید و فروش اوراق بدهی و اوراق تأمین مالی (اخزا، اوراق مشارکت و صکوک)
• سرمایه‌گذاری در صندوق‌های قابل معامله (ETF)
• خرید گواهی سپرده کالایی مانند طلا و زعفران
• فعالیت در بورس کالا و بورس انرژی
• معامله برخی ابزارهای مشتقه مانند اختیار معامله و قراردادهای آتی

البته برای ورود به برخی حوزه‌ها مانند بورس کالا، بورس انرژی یا بازار مشتقه، ممکن است علاوه‌بر کد بورسی به ثبت‌نام‌های تکمیلی یا دریافت دسترسی جداگانه (مانند کد کالا برای بورس فیزیکی کالا) هم نیاز داشته باشید.

کلام پایانی

دریافت کد بورسی برخلاف تصور بسیاری از افراد، فرایند پیچیده‌ای ندارد و امروزه بیشتر مراحل آن به‌صورت آنلاین و در مدت زمان کوتاهی انجام می‌شود. کافی است در سامانه سجام ثبت‌نام کنید، احراز هویت را انجام دهید و در یک کارگزاری حساب معاملاتی افتتاح کنید.

فقط به‌یاد داشته باشید که گرفتن کد بورسی، پایان مسیر نیست؛ بلکه نقطه شروع سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه است. قبل از انجام اولین معامله، بهتر است با مفاهیم پایه، انواع بازارها و اصول مدیریت ریسک آشنا شوید تا آمادگی برای ورود به بازار بورس را داشته باشید.