طی بازار گاوی که در نوامبر ۲۰۲۰ اتفاق افتاد شاهد رشد بی‌سابقه معرفی پروژه‌های جدید رمزارز بودیم که تعداد آن‌ها در سال ۲۰۲۱ به بیش از ۸۰۰۰ ارز دیجیتال رسید. اما امروز نزدیک به ۴۰ درصد از آن‌ها یعنی ۳۳۲۲ ارز دیجیتال با شکست مواجه شده و فعالیت خود را متوقف کرده‌اند. این ارزها در دسته کوین مرده یا Dead Coin قرار می‌گیرند. این مقدار ۵/۲ برابر بیشتر از ارزهای دیجیتال شکست خورده در سال ۲۰۲۰ و ۵/۳ برابر بیشتر از لیست ۲۰۲۲ است.

علت ایجاد کوین مرده

شاید بتوان گفت ظهور و گسترش میم کوین‌ها که طوفان بزرگی در صنعت ارزهای دیجیتال ایجاد کرد دلیل احتمالی تعداد بالای کوین‌های مرده یا ارزهای شکست خورده در سال ۲۰۲۱ است. در طول این مدت، تعداد بسیار زیادی پروژه‌های ارز دیجیتال، توکن و کوین‌های کم‌ارزش یا بی‌ارزش که هیچ هدف فوری و مشخصی نداشتند توسط برنامه‌نویسان ناشناس عرضه شدند. در این میان فقط تعداد کمی از آن‌ها واقعا به پروژه خود متعهد بودند و بقیه با شکست مواجه شده و مرگ پروژه خود را رقم زدند.

بیت کانکت

یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌هایی که به کوین مرده تبدیل شد Bitconnect Coin (BCC) بود که در حال حاضر هم از لیست ارزهای دیجیتال خارج شده است. بیت کانکت که ابتدا در فهرست موفق‌ترین توکن‌های ارز دیجیتال دنیا قرار گرفته بود طرح پانزی از آب درآمد که پول سرمایه‌گذاران جدید را به‌عنوان سود به سرمایه‌گذاران قدیمی بیت کانکت می‌داد. طبق گزارش وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا، قیمت ارز دیجیتال بیت کانکت دستکاری می‌شد و به دروغ آن را موفق جلوه می‌دادند تا در ظاهر نشان دهند که تقاضا برای خرید این ارز بالا است و به همین دلیل قیمت آن افزایش پیدا می‌کند.

میانگین تعداد کوین های مرده

به جز کوین‌های مرده‌ای که در سال ۲۰۲۱ لیست شد، از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ از میان پروژه‌های جدیدی که هر سال معرفی می‌شوند، به طور میانگین ۹۴۷ ارز دیجیتال شکست خوردند.

تعداد کوین های مرده

ارزهای دیجیتال می‌توانند بر اساس شرایط زیر به‌عنوان غیرفعال یا کوین مرده در نظر گرفته شوند:

  • ارزهای دیجیتالی که طی ۲ ماه گذشته هیچ خرید و فروشی برای آن‌ها ثبت نشده باشد.
  • پروژه‌هایی که از طریق اخبار یا منابع موثق به‌عنوان کلاه‌برداری یا راگ پول (فرار با سرمایه کاربران) معرفی شوند
  • پروژه‌هایی که خودشان غیرفعال بودن خود را اعلام می‌کنند. این شرایط زمانی رخ می‌دهد که اعضای تیم از هم جدا می‌شوند، پروژه از مسیر خارج می‌شود یا تغییرات بزرگی در توکن ایجاد می‌شود که عملا توکن قبلی را به کوین مرده تبدیل می‌کند.

نکته پایانی کوین مرده

در فضای ارزهای دیجیتال که دائما در حال تغییر و تحول است، پدیده کوین مرده به‌عنوان یک علامت هشدار برای سرمایه‌گذاران و فعالان این بازار عمل می‌کند. این توکن‌های رهاشده و غیرفعال اهمیت راستی‌‌آزمایی و قوه تشخیص را در زمان حرکت در دریای وسیع دارایی‌ها دیجیتال، یادآوری می‌کنند.

گرچه جاذبه فناوری‌های جدید و سودهای احتمالی می‌تواند اغواکننده باشد اما لازم است به یاد داشته باشیم که این اکوسیستم در حال رشد بر پایه نوآوری، فداکاری و حمایت جامعه کاربری استوار است. بنابراین سرنوشت کوین‌های مرده را به‌عنوان یک یادآوری در نظر بگیریم تا در مورد پروژه‌ها به دقت بررسی و تحقیق کنیم، از آن‌ها شفافیت بخواهیم و به دنبال نشانه‌های رشد و توسعه مستمر پروژه و تلاش برای محقق کردن وعده‌ها و تعهدات بگردیم.

۱. چرا یک ارز دیجیتال تبدیل به کوین مرده می‌شود؟

دلایل مختلفی وجود دارد که شامل عدم توسعه مداوم، ناتوانی در عمل کردن به تعهدات، کاهش علاقه عمومی به پروژه، موضوعات قانون‌گذاری یا کلاهبرداری بودن پروژه هستند.

۲. چطور یک کوین مرده را تشخیص بدهیم؟

کوین مرده معمولا هیچ تیم توسعه‌ای ندارد، هیچ خبر یا آپدیتی از آن منتشر نشده، حجم تراکنش‌های آن پایین یا صفر است و اعضای کاربری آن، پروژه را رها کرده‌اند.

۳. آیا می‌توان کوین مرده را احیا کرد؟

در بعضی از موارد امکان احیای کوین مرده وجود دارد اگر تیم جدیدی مسئولیت توسعه آن را بر عهده بگیرد، مشکلاتی که باعث شکست پروژه شد را رفع کند و دوباره اعضای جامعه کاربری را فعال کند.

۴. آیا امکان خرید و فروش کوین مرده وجود دارد؟

بعضی از صرافی‌ها هنوز کوین‌های مرده را از فهرست خود حذف نکرده‌اند اما خرید و فروش این کوین‌ها بسیار ریسکی است چون نقدینگی ندارند و احتمال سقوط شدید قیمت آن‌ها وجود دارد.