آیا تا به حال فکر کرده‌اید اگر زودتر از دیگران درباره بیت کوین یا اتریوم می‌دانستید، زندگی مالی‌تان چه تغییری می‌کرد؟ عرضه اولیه ارز دیجیتال، جایی است که فرصت‌ها متولد می‌شوند؛ همان جایی که سرمایه گذاران آینده‌نگر، پیش از آن‌که پروژه‌ای جهانی شود، وارد بازی می‌شوند. عرضه اولیه ارز دیجیتال (Initial Coin Offering)، یکی از روش‌های جذب سرمایه برای راه اندازی یک بلاک چین است. این فرایند به شما به‌عنوان سرمایه‌گذار اولیه پروژه، اجازه می‌دهد تا با خرید توکن های یک پروژه نوپا، از مزایای آن در آینده بهره‌مند شوند.

اما «چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟» از کجا بدانیم کدام پروژه‌ها ارزش سرمایه گذاری دارند؟ این مقاله از تیم ایران بروکر یک راهنمای کاربردی است برای اینکه نه‌تنها با انواع عرضه های اولیه کریپتوکارنسی آشنا شوید، بلکه بدانید چطور در زمان مناسب وارد شوید و احتمال موفقیتتان را چند برابر کنید.

عرضه اولیه ارز دیجیتال چیست؟

عرضه اولیه ارز دیجیتال (Initial Coin Offering) که مخفف آن به‌صورت ICO نوشته می‌شود، فرایندی است که در آن یک پروژه بلاک چینی با ارائه توکن اختصاصی خود به عموم مردم یا گروهی خاص از سرمایه گذاران، سرمایه مورد نیاز برای توسعه را جذب می‌کند. در واقع، این روش تأمین مالی جمعی (Crowdfunding) برای پروژه‌های رمز ارزی است.

مثلاً فرض کنید یک تیم برنامه‌نویسی می‌خواهد یک اپلیکیشن غیرمتمرکز (DApp) بسازد. برای این کار نیاز به سرمایه دارد تصمیم می‌گیرد که توکن خودش را طراحی کرده و آن را از طریق عرضه اولیه ارز دیجیتال بفروشد. شما می‌توانید در این مرحله توکن را با قیمتی پایین‌تر از آینده بخرید و اگر پروژه موفق شود، ارزش توکن بالا می‌رود و شما سود می‌کنید.

لازم به ذکر است که در بازار بورس نیز عرضه اولیه برای شرکت‌هایی که اولین بار وارد بازار بورس می‌شوند، وجود دارد. برای کسب اطلاعات جامع راجع به آن به محتوای عرضه اولیه سهام چیست؟ مراجعه کنید.

انواع عرضه های اولیه ارز دیجیتال

عرضه اولیه ارز دیجیتال در انواع مختلفی انجام می‌شود که هر یک ویژگی‌ها و مخاطبان خاص خود را دارند؛ بنابراین قبل از آنکه بخواهیم به «چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟» پاسخ دهیم بهتر است با انواع عرضه‌های اولیه آشنا شویم تا بهتر تصمیم‌گیری کنیم.

انواع عرضه اولیه ارز دیجیتال

عرضه اولیه ارز دیجیتال سنتی ICO (Initial Coin Offering)

مدل سنتی ICO همان مدل قدیمی و اصلی عرضه اولیه ارز دیجیتال است. در این روش، پروژه به‌صورت مستقیم از مردم سرمایه جمع می‌کند. معمولاً با پرداخت ارزهایی مثل بیت‌کوین یا اتریوم می‌توانید توکن پروژه را بخرید. بهتر است بدانید عرضه اولیه ارز دیجیتال از نوع ICO اغلب با کمترین میزان احراز هویت و بیشترین ریسک همراه است.

مثال: پروژه‌ای مثل Ethereum در سال ۲۰۱۴ یک ICO برگزار کرد و هر توکن ETH را با قیمت حدود ۰.۳ دلار فروخت. امروز ETH یکی از مهم‌ترین ارزهای دیجیتال دنیا است.

عرضه اولیه ارز دیجیتال از طریق صرافی IEO (Initial Exchange Offering)

در IEO، صرافی ارز دیجیتال نقش واسطه را دارد؛ یعنی پروژه به‌جای اینکه خودش به‌طور مستقیم توکن‌ها را بفروشد، این کار را به صرافی می‌سپارد. صرافی پروژه را بررسی می‌کند و اگر معتبر باشد، توکن را روی پلتفرم خودش می‌فروشد.

برای مثال صرافی بایننس (Binance) با پلتفرم Binance Launchpad عرضه های اولیه زیادی برگزار کرده. مثلاً پروژه Matic (که امروز به نام Polygon با نماد POL شناخته می‌شود) در سال ۲۰۱۹ از این طریق عرضه شد.

مزیت IEO نسبت به ICO، امنیت بیشتر و ساده‌تر بودن فرآیند مشارکت است.

عرضه اولیه ارز دیجیتال در صرافی غیرمتمرکز IDO (Initial DEX Offering)

عرضه اولیه ارز دیجیتال IDO در صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) مانند پنکیک سواپ یا یونی سواپ انجام می‌شود؛ یعنی شما از طریق کیف پول خودتان و بدون نیاز به ثبت‌نام یا احراز هویت، می‌توانید توکن را بخرید. دقت کنید که این نوع عرضه اولیه معمولاً سرعت بیشتری دارد و نیاز به واسطه ندارد، اما ممکن است با نوسانات قیمتی شدید همراه باشد.

عرضه اولیه توکن اوراق بهادار STO (Security Token Offering)

عرضه اولیه توکن اوراق بهادار STO مخفف عبارت انگلیسی Security Token Offering است. این مدل از عرضه اولیه ارز دیجیتال پس از گسترش انتقادها به مدل سنتی ICO (عرضه اولیه ارز دیجیتال) ایجاد شد و هدف آن ایجاد چارچوبی شفاف، قانونی و مطمئن برای سرمایه گذاران بود. عرضه های اولیه ارز دیجیتال از نوع STO به‌نوعی ترکیبی از عرضه اولیه ارز دیجیتال توکن (ICO) و عرضه عمومی سهام (IPO) محسوب می‌شوند.

در STO، پروژه‌ها یا شرکت‌ها توکن‌هایی را منتشر می‌کنند که نماینده مالکیت واقعی یا دارایی فیزیکی هستند؛ مثل سهام یک شرکت، اوراق قرضه، درآمد حاصل از یک پروژه یا حتی مالکیت فیزیکی یک ملک؛ بنابراین خریدار توکن در واقع تنها یک دارنده رمزارز نیست، بلکه مالک یک بخش واقعی از کسب‌وکار یا دارایی نیز محسوب می‌شود.

عرضه اولیه ارز دیجیتال قابل بازگشت (Reversible Initial Coin Offering) RICO

عرضه اولیه ارز دیجیتال قابل بازگشت که به‌صورت خلاصه RICO (مخفف Reversible Initial Coin Offering) نامیده می‌شود، یکی از روش‌های نوآورانه برای عرضه اولیه ارز دیجیتال توکن‌ها در دنیای ارزهای دیجیتال است. در این مدل، سرمایه گذارها پس از خرید توکن، این امکان را دارند که در طول زمان و تا پیش از پایان کامل عرضه اولیه ارز دیجیتال، توکن‌های خریداری‌شده خود را بازگردانند و بخشی از سرمایه‌شان را پس بگیرند.

این ویژگی باعث شده که RICO را به‌عنوان یک مدل کم ریسک تر و قابل‌اعتمادتر نسبت به مدل‌های سنتی مثل ICO بشناسند؛ چرا که در مدل‌های قبلی، پس از خرید توکن، دیگر امکان برگشت یا بازپس‌گیری وجه وجود نداشت.

اگر نمی‌دانید کدام مدل عرضه اولیه ارز دیجیتال برای شما مناسب‌تر است، جدول زیر می‌تواند با نگاهی ساده و مقایسه‌ای، به شما در تصمیم‌گیری کمک کند:

مدل عرضه اولیه ارز دیجیتالنام فارسی + انگلیسیویژگی اصلیمناسب براینکات مهم
ICOعرضه اولیه ارز دیجیتال توکن (Initial Coin Offering)فروش مستقیم توکن توسط پروژه، بدون واسطهعموم مردم، علاقه‌مندان اولیهریسک بالاتر، بررسی دقیق تیم پروژه ضروری است
IEOعرضه اولیه ارز دیجیتال در صرافی (Initial Exchange Offering)انجام عرضه اولیه ارز دیجیتال از طریق صرافی‌های معتبرکاربران فعال در صرافی‌هانیاز به حساب تأیید شده در صرافی، اطمینان بیشتر نسبت به ICO
IDOعرضه اولیه ارز دیجیتال در صرافی غیرمتمرکز (Initial DEX Offering)عرضه در پلتفرم‌های غیرمتمرکز مثل PancakeSwapکاربران حرفه‌ای، کسانی که کیف پول غیرمتمرکز دارندرقابت شدید هنگام خرید، نیاز به سرعت عمل بالا
STOعرضه اولیه ارز دیجیتال توکن اوراق بهادار (Security Token Offering)توکن دارای پشتوانه واقعی مانند سهام یا داراییسرمایه گذاران حرفه‌ای و حقوقیتحت قوانین مالی، امنیت و شفافیت بالا
RICOعرضه اولیه ارز دیجیتال قابل بازگشت (Reversible ICO)امکان بازگشت سرمایه در طول زمانسرمایه گذاران محتاط و تازه‌کارتوزیع مرحله‌ای توکن، پروژه باید عملکرد قابل قبولی داشته باشد

چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟

حال که با مفهوم عرضه اولیه ارز دیجیتال و انواع آن آشنا شدید، مهم‌ترین سؤال این است: چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟ به دلیل اینکه توسعه دهندگان عرضه اولیه ارز دیجیتال نیاز به جذب سرمایه دارند؛ بنابراین اخبار مربوط به آن را در همه جا تبلیغ می‌کنند.

چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟

با این حال در ادامه چند روش ساده و کاربردی برای آگاهی از عرضه اولیه ارز دیجیتال آورده شده:

سایت های تخصصی ردیابی عرضه اولیه رمز ارزها

سایت‌های مربوط به ارز دیجیتال مانند:

این منابع اطلاعاتی مانند تاریخ عرضه، جزئیات فنی و شرایط مشارکت را در اختیار کاربران قرار می‌دهند.

شبکه های اجتماعی و گروه‌های تخصصی

شبکه های اجتماعی مانند توییتر (X)، تلگرام و دیسکورد از کانال‌های اصلی اطلاع‌رسانی پروژه‌های رمز ارزی هستند. پروژه‌ها معمولاً اخبار مربوط به عرضه اولیه کریپتوکارنسی ها را در حساب‌های رسمی خود منتشر می‌کنند و اینفلوئنسرهای فعال در حوزه بازار رمز ارزها نیز عرضه اولیه ارز دیجیتال را تبلیغ می‌کنند.

استفاده از صرافی های ارز دیجیتال (Cryptocurrency Exchanges)

صرافی‌های ارز دیجیتال معتبر در بخش خبرنامه، نظیر بایننس (Binance)، کوکوین (KuCoin)، گیت دات آی‌او (Gate.io) و مکسی (MEXC) اطلاعیه‌های رسمی درباره عرضه های اولیه مانند عرضه اولیه ارز دیجیتال از طریق صرافی (IEO) یا عرضه اولیه ارز دیجیتال در صرافی غیرمتمرکز (IDO) را منتشر می‌کنند.

لانچ پدها (Launchpads)

برخی پلتفرم‌ها به‌صورت اختصاصی برای عرضه های اولیه ارز دیجیتال طراحی شده‌اند که به آن‌ها لانچ‌پد (Launchpad) می‌گویند. این پلتفرم‌ها اغلب شرایط خاصی برای شرکت در عرضه دارند. برای مثال: بایننس لانچ‌پد (Binance Launchpad)، تراست‌پد (TrustPad)، پولکااستارتر (Polkastarter) و غیره . با دنبال کردن این پلتفرم‌ها در شبکه‌های اجتماعی یا عضویت در آن‌ها، می‌توانید زودتر از زمان دقیق عرضه‌ها و نحوه مشارکت مطلع شوید.

چگونه عرضه اولیه ارز دیجیتال بخریم؟

پس از شناسایی پروژه، فرآیند مشارکت بسته به نوع عرضه ارز دیجیتال متفاوت است؛ اما به‌طور کلی مراحل زیر در بیشتر موارد مشترک هستند.

به شدت توصیه می‌کنیم قبل از هرگونه سرمایه گذاری در عرضه اولیه ارز دیجیتال تحقیق و بررسی پروژه به‌صورت کامل انجام دهید؛ یعنی مطالعه وایت‌پیپر، تیم توسعه‌دهنده، نقشه راه و بررسی وضعیت جامعه کاربری ضروری است. بررسی موارد امنیتی و قانونی نیز اهمیت زیادی دارد.

در این مرحله باید دقت داشته باشید که در شرایط آن عرضه اولیه ارز دیجیتال رمز ارز اگر فرایند KYC (احراز هویت مشتری) ضروری است و با هویت کاربر ایرانی مشکل وجود دارد، به نحوه‌ای این مشکل را رفع کنید یا در آن عرضه اولیه ارز دیجیتال شرکت نکنید.

خرید عرضه اولیه ارز دیجیتال

در مرحله بعد برای خرید اکثر ارزهای دیجیتال باید کیف پول و دارایی نیازمند مانند ETH ،BNB یا USDT را آماده کنید. علاوه بر آن، اتصال کیف پولی مانند متامسک (MetaMask) یا تراست ولت (Trust Wallet) به پلتفرم مورد نظر لازم است.

درنهایت، باید به زمان‌بندی نیز دقت ویژه‌ای داشته باشید. در زمان مشخص شده، باید توکن مورد نظر را از طریق پلتفرم مربوطه خریداری کنید.

جمع بندی | چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟

عرضه های اولیه ارز دیجیتال فرصتی هستند برای ورود به پروژه‌های نوپا با پتانسیل رشد بالا. اما این فرصت‌ها همیشه بدون ریسک نیستند. سابقه‌ی کلاهبرداری‌ها، پروژه‌های رها شده و توکن‌های بی‌ارزش نشان داده‌اند که باید با دقت فراوان قدم برداشت.

برای مطلع شدن از عرضه های اولیه معتبر کریپتوکارنسی، می‌توانید از منابعی مثل وب‌سایت‌های تخصصی ارز دیجیتال (مانند CoinMarketCap ،CryptoRank و ICOdrops)، شبکه‌های اجتماعی پروژه‌ها، انجمن‌های تخصصی مثل ردیت، ایکس و همچنین خبرنامه‌ها و رسانه‌های معتبر حوزه کریپتو استفاده کنید. بررسی وایت‌پیپر، تیم توسعه‌دهنده، نقشه راه و میزان شفافیت پروژه نیز بسیار مهم است.

سوالات متداول چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟

آیا همه عرضه های اولیه ارز دیجیتال سودآور هستند؟

خیر. هرچند بسیاری از پروژه‌ها بعد از عرضه اولیه رشد قیمتی خوبی دارند، اما پروژه‌های زیادی هم بوده‌اند که پس از جذب سرمایه شکست خورده‌اند یا حتی کلاهبرداری بوده‌اند. حتماً قبل از شرکت در هر عرضه اولیه‌ای، تحقیق کامل انجام دهید و فریب تبلیغات را نخورید.

برای شرکت در عرضه اولیه ارز دیجیتال، چقدر سرمایه نیاز است؟

مقدار سرمایه لازم متغیر است. برخی عرضه‌ها از چند دلار شروع می‌شوند و امکان مشارکت با مبالغ کم هم وجود دارد؛ ولی برخی پروژه‌ها حداقل‌هایی تعیین می‌کنند. مهم‌تر از مقدار سرمایه، شناخت درست پروژه و زمان ورود مناسب است.

آیا امکان شرکت در عرضه اولیه ارز دیجیتال برای کاربران ایرانی وجود دارد؟

در برخی موارد بله، در برخی موارد خیر. در بسیاری از IEOها (مانند Binance Launchpad)، کاربران ایرانی به دلیل تحریم‌ها نمی‌توانند احراز هویت انجام دهند و اجازه مشارکت ندارند. اما در IDOهایی که در صرافی‌های غیرمتمرکز برگزار می‌شوند، معمولاً نیازی به احراز هویت نیست.